Bootstrap Example
سکر پتڻ : (ابڙو اڪيڊمي)

2020-06-21
داخلا نمبر 203
عنوان سکر پتڻ
شاخ سنڌوءَ جو سفر
پڙهيو ويو 1296
داخلا جو حوالو:

هن داخلا لاءِ تاريخ جا حوالا موجود نه آهن

هن داخلا جون تصويرون نه مليون

سکر پتڻ جا بنياد
سنڌوءَ جو سفر / بدر ابڙو / ابڙو اڪيڊمي Abro Academy / علمي ادبي پورهيو /

سکر پتڻ - مان نڪتل ٻيون شاخون-

سکر پتڻ


شاخ سنڌوءَ جو سفر
ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳلو صفحو-0-گذريل صفحو

سکر پتڻ



سنڌوءَ جي ڪنڌيءَ تي سفر ڪندي محسوس ڪري سگهبو ته درياهي ثقافت ۽ واپار جو اوج گهٽجي چڪو آهي. هونئن ته سکر ڪاٺ جي ڪاروبار جي اڃا سٺي مَڏي آهي پرماضيءَ جو اهو اندازو ان مان به هڻي سگهجي ٿو ته بئراج ۽ ريلوي اسٽيشن کان درياهه تائين جيڪا ريلوي جي پٽڙي وِڇائي وئي هئي، زمانو لنگهي ويو جو ان تي ڪا ريل هلي هجي! اها پٽڙي بندرگاهه تان سامان کڻڻ لاءِ وڇائي وئي هئي. هاڻي درياهي واپار گهٽجي ويو آهي ته اها سهولت به گهٽجي وئي آهي.

درياهه جي ڪنڌي جيڪا ڪنهن وقت آزاد هئي، هاڻي غيرقانوني قبضن هيٺ آهي. مهاڻن جي آبادي ڪجهه وڌي ته انهن پنهنجا پکا ٺاهيا پر قبضو ڪندڙن ۾ اڪثريت غير مقامي ۽ پناهگير آبادين جي آهي. جنهن ڪري درياهه جي ڪنڌي سان گڏوگڏ هلندڙ مکيه رستن تان درياهه جو منظر نٿو ڏسي سگهجي. ساڌ ٻيلي جي سامهون ڪنڌيءَ وٽ پراڻو بندر قائم هو. اهڙي سرگرمي اڄ به ساڳي جاءِ تي آهي. ان ئي سرگرميءَ سبب معصوم شاهه بکريءَ جي زماني ۾ هتي منزل گاهه وجود ورتو جيڪا هاڻي مسجد منزل گاهه سڏجي ٿي. شهر جي آباديءَ کي هاڻي سولائيءَ سان ٻن حصن ۾ ورهائي سگهجي ٿو. اڌواڌ آبادي سنڌي ڳالهائيندڙن جي آهي باقي اڌ اردو ڳالهائيندڙ ۽ پنجابي ماڻهو شامل آهن.

بندر گاهه تي ڪاٺ جا وڏا ذخيرا هر وقت نظر ايندا جن ۾ ٻارڻ توڙي عمارتي ڪاٺ شامل آهي. ڪاٺ جي وڏي مڏي هئڻ سبب شهر جي ڏکڻ واري حصي ۾ ڪاٺ جي مارڪيٽ ٺهي پئي آهي جتان ٻين شهرن جا واپاري خريداري ڪري وڃن ٿا. ٻي وڏي سرگرمي مهاڻن جي آهي جن جا ٻه مکيه ڪم وڃي رهيا آهن، مڇي مارڻ ۽ پتڻ اڪارڻ. پاتڻي ساڌ ٻيلي جي ياترين کي کڻي ٻيٽ تي لاهين ۽ واپس آڻين ٿا. ساڌ ٻيلو سکر پتڻ کان پري ناهي، ڏيڍ ٻه سؤ فُٽ مس ٿيندا پر هتان پاڻيءَ جو وهڪرو ڪافي تکو آهي، ٿوڙي غلطي ٻيڙي اٿلائي سگهي ٿي، ان ڪري پاتڻي چاڙهه واري وقت ۾ اهڙو جوکم ڪو نه کڻن، پر گهڻي احتياط جي باوجود هر سال هڪ اڌ ٻيڙي ضرور ٻڏي.

پتڻ تي بيهي ڏسبو ته هر قسم جي ٻيڙي نظر ايندي، بار ڍوئيندڙن ڊونڊيون، ڪنڊي ٻيڙيون، ننڍڙا بتيلا ... ائين پيو لڳندو ڄڻ ٻيڙين جي برادري ڪنهن خاص موقعي تي اچي ڪٺي ٿي آهي. ٻيڙين تي ٿيل چٽسالي ۽ رنگ روپ دل پيو ڇڪيندو. ٻيڙيون گهڻو ڪري سڀ پراڻي طرز جون آهن انهن ۾ اڃا موٽرون وجهڻ جو رواج نه پيو آهي جيئن سنڌ جي ڍنڍن ۾ ۽ سمنڊ ۾ پئجي چڪو آهي. هِتي موٽرن جو رواج نه هئڻ ڪري سڙهه واريون ٻيڙيون به نظر اچن ٿيون.

پاتڻي اڳي روهڙيءَ کان سکر تائين پيا ايندا ويندا هئا پر پُليون پوڻ کان روزگار گهٽجي ويو اٿن، فقط ساڌ ٻيلن تائين وڃن يا وري ڪو سياح درياهه جو سير ڪرڻ گهري يا وري خواجه خضر جي آستاني تائين وڃڻ جي خواهش ڪري ته انهن کي گهمائين. سنڌوءَ تي شايد هيءُ اڪيلو پتڻ وڃي بچيو آهي جتي مهاڻا ٻيڙين ۾ رهن ٿا. اخباري رپورٽون چون ٿيون ته ٻيلن ۾ ڌاڙيلن جي سرگرمين ۽ پوليس جي وٺ وٺان سبب سکر کان ڪوٽڙيءَ تائين مهاڻا وڏي مصيبت ۾ پئجي ويا آهن. ڳوٺاڻا پتڻ اڪرڻ کان لنوائين ٿا ۽ مهاڻا به وقت به وقت ڌاڙيلن ۽ پوليس جي ظلم کان ڪڪ اچي ڪنڌيون ۽ ڪچا ڇڏي پڪي ڏانهن لڏيندا پيا وڃن ۽ اتي وڃي ڳوٺ ٻڌا اٿن. انهن ونجهه ۽ ڄار ڦٽا ڪري هر کنيو آهي. سکر جو پتڻ شهري علائقي ۾ هئڻ ڪري امن امان ۾ آهي ۽ ظاهري طرح مهاڻا سک ۾ آهن ۽ هر ڪو پنهنجي ڪرت سان لڳو پيو آهي. مهاڻيون روزگار ۾ پنهنجن ورن سان هٿ ونڊائين ٿيون. سنڌ ۾ اهو منظر ورلي ڪنهن پتڻ تي نظر ايندو. رڌو پڪو ۽ ٻار نپائڻ ته هونئن ئي مائرن جو ڪم آهي. سکر جي پتڻ تي ڪا به مهاڻي واندي ويٺل نظر نه ايندي.




ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳيون صفحو-0-گذريل صفحو

سکر پتڻ ھنن داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آھي
سکر پتڻ
سنڌوءَ جو سفر - موضوع جون ٻيون داخلائون-
پبلشر پاران
ليکڪ پاران : سنڌوءَ جو سفر
سنڌوءَ جي زندگي ۽ موت جو سُوال
اسڪائي ليڪس جي نقش قدم تي
سنڌوءَ جي جاگرافيائي تاريخ
سنڌو ندي شروع ڪٿان ٿئي ٿي؟
سنڌو طاس
سنڌو طاس ٺاهه
رگ ويِد ۾ سنڌو
سنڌو مهم ۾ شرڪت
آديسي اڄ مر سڀان مرندو سڀڪو
ٽيڪسيلا
سڪندر اعظم
ڪئمپ ڏانهن
ڪابل نديءَ جي ڪنڌيءَ تي
گليشئر جي هاڃا
اٽڪ وٽ سنڌو
اٽڪ قلعو
اٽڪ پُل
نيرن نيڻن واري ۽ چانديءَ روپ مست
پوٺوهار
غازي گهڙيالا پروجيڪٽ
پاور ڪامپليڪس
پوٺو هار جا ڪجهه درويش
خوشحال ڳڙهه
سنڌوءَ جا خوفناڪ لنگهه
جبلن ۾ ڦاٿل سنڌو
نوري پِير ۽ جوڳي
گهوڙا تڙپ
سوڪڙيان
طوطي خان کان انٽرويو
خوشحال ڳڙهه کان اڳتي
عزيز شڪاريءَ جي قبر
ست سهيليون
ٻيو وڏو وڪڙ
مکڊ شريف
سنڌوءَ ۾ سون
سوان ندي
ڪالاباغ ڏانهن
ڪالاباغ بند
ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل
ڪالاباغ بند ٺاهڻ جا مقصد
فني جوڙجڪ
بند ڪيئن ٺهندو؟
جبلن جي صورتحال
پٺاڻن کي اعتراض جا سبب
ڪالاباغ شهر
جناح بئراج
ڪالاباغ کان چشمه تائين
ڪيل
دراوڙ
ڪيل بستيءَ کان اڳتي
بوٽ لاڪ
بلوٽ شريف
بلوٽ جي اصل ڪهاڻي
چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال
بئراج تي
ڪلور ڪوٽ
درياخان ڏانهن
دريا خان ۾
ديرو اسماعيل خان
آلودگي
طوطي خان سان ڪچهري
رحمان ٺيڙهي
رولاڪ افغان قبيلو
ڊي-آءِ خان شهر جو چڪر
ڪروڙ شريف ڏانهن
هڪ ڳوٺ-نوتڪ
ڪروڙ شريف
ليهّ پتڻ تي
نئون ڏينهن
تونسه بئراج
تونسه شريف پير پٺاڻ
بئراج ڏانهن واپسي
زندهه پير
ديري غازي خان ڏانهن
ديرو غازي خان شهر
تاريخ جاگرافي
موسم
قديم علاج
شهر جو ماضي
قديم مندر ۽ مسجدون
سياسي ڇڪتاڻ
نئون سج
ٻيڙي ناهي ته به پرواهه ناهي
ٻار لنگهيائون ٻاجهه سين
ڄام پور وٽ ٻيڙين جي پُل
ڄام پور
ڄام پور جي تاريخ
ڄام جادم جکرو
دلوراءِ جي ٺيڙهه
هرڻاڪس يا هَڙند؟
سنڌو ماٿريءَ ۾ ديوتائن سان جنگ
ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ
ڪارو پاڻي
ڄام پور جي سياسي ۽ سماجي حالت
مولانا عبيدالله سنڌي رحه
گهاڙِي والا
مٺڻ ڪوٽ ڏانهن
ڌٻڻ ۾
پتڻ تي حال احوال
درگاهه بابا فريد
شهر مٺڻ ڪوٽ
عمرڪوٽ کان اوڀر ۾ هُن پار
ڪشمور
گرنٿ صاحب جو درشن
سک مت
گرونانڪ
گرونانڪ - هڪ فنڪار
گڊو بئراج
سنڌ جي گم ٿيل ندي
ستلج جو وهڪرو
سنڌوءَ جا قديم وهڪرا
گهاڙ
مهراڻ
وهڪرا ۽ انهن جا زمانا
سنڌوءَ جي لاهِي
درياهه ۽ زمين جي سطح
گڊو بئراج تي حادثو
ماڇڪو - سنڌ ۾ پنجاب جو ٻيٽ
ڪنڌڪوٽ ۾
ٽوڙي بنگلي ۾
دنيا جو ڊگهي ۾ ڊگهو ماڻهو
ماٿيلو
مومل ۽ ڀينرون
شڪارپور
عجيب اطلاع
سکر
عجيب ٽڪريون
لب مهراڻ تي آجيان
اسوريا جي راڻي
ڏهاڳڻ سهاڳڻ
اروڙ
ڪالڪان غار
اروڙ ۾ هڪ ٻي غار
نَينهن ٽڪر
سکر ۽ بکر جي تاريخ
خواجه خضر جو آستانو
ساڌ ٻيلو
سَتين جو آستان
روهڙي
وار مبارڪ
پتن جي ماڙي
معصوم شاهه جو منارو
آدم شاهه جو مقبرو
سکر پتڻ
مسجد منزل گاهه
لئنسڊائون پُل
ايوب پُل
سکر بئراج
ٽالپر
نوشهرو فيروز
ڪوٽ ڏيجي
مٿي جو سور لاهيندڙ پير - شادي شهيد
راڪاس جو روڻو
خيرپور ضلعي ۾ درگاهن پويان ڏندڪٿائون
ابراهيم اڌم جي ڏند ڪٿا
آستانو ابراهيم اڌم بلخي
هرڻيءَ جو کير
هنو
شيطان
خيرپور ضلعي ۾ موجود اولهه - اوڀر قبرون
ٻيا پير ۽ قبرون
سيد حسين شاهه بخاري
سيد ڇتن شاهه
لونگ فقير
پير مشائخ مهيسر يا مهيسر مشائخ
سلطان اڌم ڪٿا جو ٻيو حصو
خيرپور ۾ کجي
کجيءَ جو پرڏيهي واپار
فيصلي جي گهڙي
سکر کان لاڙڪاڻي ڏانهن
لاڙڪاڻي ۾
قُبو ڀانڊو ۽ ٿهيمن جا قُبا
شاهه بهارو
ميان الياس ۽ ميان شاهه علي (شاهل) ڪلهوڙي جا مقبرا
اڍاٽ، ڪانڌڙا، جهڪڙ ۽ خيرپور جُوسو
ڌاڙيلن جو خوني حملو
مُهين جو دڙو
مُهين جي دڙي وٽ سنڌو
مهين جي تباهي
ڌرتي ماتا
اينڪي ۽ نِن مهه جي ڪهاڻي
بهشت دلمون ڪيئن ٺهيو؟
مُهين جي دڙي بابت ڏند ڪٿائون
مُهين جي دڙي جا ڪنڀار
ويهڙ ڏانهن
مهاڻا درياهه تان لڏي ويا
ميان گاجي ديرو
وِيهڙ
اولهه وارا پراسرار جبل
لڪل خزاني جي واٽ
دانا ٽاورز
کيرٿر جو ن چوٽيون
مخدوم بلاول
درگاهه مخدوم بلاول
ميان يار محمد ڪلهوڙي جو مقبرو
آبپاشي لاءِ هٿرادو واهه
گاجي شاهه - قديم واهيون
ڪافر ڪوٽ
سڪندر جو پڙاڏو
سيوهڻ
مي رقصم قلندر شهباز
ڇُٽو اُمراڻي
بودلو بهار ۽ هُنود ڪاسائي
يڪ ٿنڀي
لال باغ
نه ملاح نه مڪڙي
کيرٿر ۽ ان جي ڀرپاسي ۾ گبر بند
نُڪو بٺي آثار
ڪائي ماٿري
جِنن جا گهر
نئگ ڏانهن
شاهه روهي
لنگم تي رت ڀيٽا
لکمير جي ماڙي
هتي نالو لکڻ سان بخار لهي ٿو
سنڌو کيرٿر ماٿري تهذيب
سيوهڻ کان اڳتي
لڪي
بهشت جي دري
تيرٿ ڌارا
بِزن جهڏو
آمري
سن
رني ڪوٽ
رني ڪوٽ بابت ڪجهه تجويزون
سنڌ: پنڊ پهڻن جي دنيا
سنڌ جا ٻيلا
هُڙيون
ڪچي جا ٻيلا
پڪي جا ٻيلا
وڏن ماڻهن سان سنڌوءَ جي جُٺ
حيدرآباد
حيدرآباد ۾ ٽالپرن جي دلچسپي
شهر جون چاڙهيون
قديم آثار
گنجو ڏونگر گام
سياسي ماضي
مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون
مياڻيءَ واري جنگ کانپوءِ
ڪوٽڙي
جِهرڪَ
ميل ـ101
ماجيران جي ماڙي
ڪينجهر
ڪينجهر لڳ ٻيا قديم آثار
هيم ڪوٽ
سونڊا
سونڊا پتڻ
کبڙ پاتڻيءَ جون خبرون
ميربحر ڪير آهن؟
جهنڊو پاتڻي
ٺٽو
دبگير مسجد
مسجد خضري
شاهجهاني مسجد
ٺٽي جا پراڻا پاڙا
سريچند درٻار - فقير جو ڳوٺ
مڪلي
قديم مسجد
پير پٺي ۽ شاهه ڏاتار جي ڪٿا
پير پٺو ماڳ
ٻيڙيءَ جي مرمت ٿي وئي
خدا آباد
ڪلان ڪوٽ
سنڌ ۾ تيل ۽ گئس
قديم غارون
سنياسيءَ جي غار
جَت ۽ وَڳ
اُڏيرو مندر
جنگي سرڏانهن
درياهه ۽ کاريون
جنگي سر پتڻ جي اهميت
مانگر مڇ يا ويسر
ڊيلٽا ۾ ڦيرڦار
ڪيٽي بندر
ڳاڙهن چانورن جي پوک
ٻيا فصل
شڪارين جون تياريون
گهاتو ڪيئن گهارين؟
پورٽ قاسم ڏانهن
تِمر جا ٻيلا
ڊيلٽا ۾ فطرت جي دهشتگردي
بئراجن جي تعمير کان اڳ
جاکي بندر
رتوڪوٽ
ملاڪي ڪوٽ
درياهه پير ماڳ
ٿنڀن واري مسجد
وڏا هڏا
گُجو
سنڌ ۾ قديم ترين لکت
ٿرون ٽڪري
هاليجي
پکين جا رستا
ڀنڀور
موکي متارا
اوچتو ڦاٽ
سمنڊ ۽ ويرون
مهم جي پڄاڻي
چوکنڊي
سانڊي تان جنگ
بلوچ ٽومبس
ملير ماٿري
ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار
ريڙهي مياڻ
کديجي
منگهو پير
مورڙيو مانگر مڇ
پڄاڻي
حوالا
بُلهو کوسو ۽ بُـلهي جي بُـٺي


.....سنڌوءَ جو سفر موضوع جون وڌيڪ داخلائون