Bootstrap Example
مر پيا مينھن وسن : (ابڙو اڪيڊمي)

2020-06-16
داخلا نمبر 50
عنوان مر پيا مينھن وسن
شاخ ڪٿا
پڙهيو ويو 2334
داخلا جو حوالو:

داخلا ۾ استعمال ٿيل تاريخون

1938.03.11-A.D

ان ڏينهن، ان مهل، ان گهڙي، منهنجي عمر هئي ٻارهن سال يارهن مهينا. هن جي اڃا به گهٽ هوندي. اهو معمولي چهرو جو مان اڪثر روزانو ڏسندو هئس سو ساڳيو ئي اهڙو هئو جهڙو روز! پر ان ڏينهن ان مهل، ان گهڙيءَ، 11 مارچ 1938ع ڪچڙي منجهند، وقت 11 بجه، جيئن ئي ان خاموش مجسمي تي نظر پئي ته اوچتو هڪ وڏو ڀونچال آيو، زلزلو هئو، ٽاڪوڙو هئو، طوفان هئو، سڄو آسمان ۽ زمين هيٺ مٿي ٿي ويا، پکي پکڻ، وڻ ٽڻ، هوائون ۽ پن مانڌاڻ ۾ پئجي ويا. ٻاهرين ڪائنات ته ٺهيو پر منهنجي اندرين ڪائنات ۾ به وڍڪٽ، زير زبر، مانڌاڻ ۽ مٽ سٽ جو وڏ


1953.04.17-A.D

بروهي صاحب ته مارشل لا کان اڳ ئي گورنر جنرل غلام محمد جو غلام ٿي خواجه ناظم الدين خلاف سازش ۾ ٻٽ رهيو. 17 اپريل 1953ع تي جمع ڏينهن شام جو 4 وڳي غلام محمد، وزيراعظم خواجه ناظم الدين جي وزارت کي ڊسمس ڪيو، تنهن وقت جو انچارج ڪئبينيٽ سيڪريٽري قمرالاسلام لکي ٿو ته، ”غلام محمد کيس گهرائي پڇيو ته هو ائين ڪري سگهي ٿو يا نه؟“ کيس ٻڌايو ويو ته ”آزاديءَ ائڪٽ 1947ع ۾ اهو فقرو موجود آهي ته وزير ۽ وزارت گورنر جنرل جي مرضي مطابق رکي يا ڪڍي سگهجن ٿا“


هن داخلا جون تصويرون نه مليون

مر پيا مينھن وسن جا بنياد
ڪٿا / جمال ابڙو / ابڙو اڪيڊمي Abro Academy / علمي ادبي پورهيو /

مر پيا مينھن وسن - مان نڪتل ٻيون شاخون-

مر پيا مينھن وسن


شاخ ڪٿا
ٽوٽل صفحا32
موجودہ صفحو25
اڳلو صفحو-0--1--2--3--4--5--6--7--8--9--10--11--12--13--14--15--16--17--18--19--20--21--22--23--24--25--26--27--28--29--30--31-گذريل صفحو

ي تي هڪ سير کير ڏيندي هئي.

شڪارپور مان خيرپور ميرس آيس. اتي مينهن بيهاريم ۽ ولايتي ڪڪڙيون، وائيٽ ليگ هارن، ڪاريون ڪڪڙيون ۽ ڳاڙهيون رهوڊ آئلينڊ رکيم. نتيجي ۾ بيضا پنهنجا ٿيندا هئا ۽ ماهيو کير به پنهنجو. ايوب جي مارشل لا ۾ جڏهن شيون ملڻ بند ٿيون ته مونکي پنهنجو کير مکڻ، بيضا ۽ مرغيون هيون ۽ ڪا تڪليف نه ٿي، البت مينهن جو گاهه ملڻ بند ٿي ويو، پر گذر ڪري وياسون.

خيرپور ميرس مان سجاول آياسون. اتي هڪ ڦاڙهو ۽ السيشن ڪُتو بيهاريوسين. ڦاڙهو مري ويو. باقي السيشن ڪافي وقت رهيو. ان ڪو ميونسپالٽي وارن جو زهر مليل کاڌو کائي وڌو. جنهن ڪري جنهن مهل مئو ته منهنجا ٻار رڙيون ڪري رُنا. ٽنڊي الهيار ۽ حيدرآباد ۾ ڪڪڙيون بيهاريم. هڪ ننڍڙي قد جو نر ڪڪڙ، جيڏو، ڪتو به رئيس روشن علي خان کان ورتم اهو ڪتو منهنجو ڪوٽڙيءَ جو دوست امير محمد عباسي کڻي ويو. ڪراچيءَ ۾ باٿ آئلينڊ ۾ ڪتو ڌاريم ته ڊفينس ۾ به اليڪشن جي جوڙي رکيم، هاڻ پوڙهو ٿي و يو آهيان، اهڙا شغل نٿا پڄن.

حيدرآباد ۾ اڃا پڙهندا هئاسون ته سن 1942ع ۾ سائين غلام مصطفيٰ شاهه جو اڃا پروفيسر نه ٿيو هو هڪ ايراني ٻلي سوکڙي ڪري ڏني. ڏاڍي سهڻي ٻلي هئي. گهر ڀاتين جو ان سان ڏاڍو پيار هئو. وڏا وار اڇي جهڙو کير. ٻلي ڏاڍو صاف جانور آهي.

حيدرآباد مان لڏي لاڙڪاڻي وياسون ته اصل نه هلي. ڇڏائي ڇڏائي گهر ۾ پهچي ٿي ويئي. چوندا آهن ته ٻلي گهر سان، ڪتو مالڪ سان.

جانور پالڻ به ڏاڍو فائديمند ڌنڌو آهي. هڪڙي مينهن غريباڻي گذر جيترو ڪمائي ڏئي ٿي. مان ننڍو هئس ته هڪ نوجوان ايم ايس سي جي ڊگري وٺي وڃي ٿر ۾ رهيو. نوڪري نه ڪيائين. مالوند ٿيو، ٻڪريون ۽ ڳئون پاليائين ته ڌڻ ٿي ويس. سنڌ جي ڳاڙهي ڳئون ته دنيا ۾ مشهور آهي. بيروزگار جوان جي وڃن ٿا آپگهات ڪندا تن کي سبق وٺڻ گهرجي. رزق جي ڪمي ناهي. نوڪريءَ جي چوس مٿو خراب ڪيو آهي. نوڪريءَ ۾ رکيو ڇاهي؟ ايمانداري سان نوڪري ڪجي ٿي ته ڪهڙي به وڏي نوڪري هجي ته مشڪل سان گذارو ٿئي ٿو. رزق ۾ برڪت آهي. هڪ ٻڪري ڇهن مهينن ۾ ٻه ڦر ڏئي ٿي. ڇيلا ڪري وڪڻجن ته هڪ ڇيلو هزار پندرهن سؤ ۾ وڃي ٿو. هڪ ٻن ٻڪرين مان ڌڻ ٿي وڃي ٿو.

رڳو ٻڪريون، مينهون ۽ ڳئون ڇو؟ سها پاليو ته هڪ مادي هڪ وقت تي پندرهن ويهه ٻچا ڏئي ٿي. هڪ جوڙي سهي مان ڏسندي ڏسندي هزار سها ٿي وڃن ٿا. انهن جي به مارڪيٽ آهي.

ڪتا پالڻ به ڌنڌو ٿي سگهي ٿو. بُڻائتا ڪتا ته مهانگا آهن ۽ سٺي اگهه ۾ وڃن ٿا. منهنجي گهر ۾ السيشن جوڙي ٻچا ڏنا ته بنگلن جا ماڻهو ڏسڻ آيا ۽ هڪ مهيني جي عمر واري ٻچي لاءِ پنج سؤ، هزار آڇڻ لڳا. اهڙي طرح بلٽري ۽ بُل ڊاگ جا ٻچا به مهانگا ويندا. ولايت ۾ ته باقاعدي ڪئنائن ڪلبون آهن. ڪئنائن معنيٰ ڪتا ڪلبون آهن. جتي هر قسم جو ڪتو ملي ٿو ۽ فئشن ايبل منڊمون اهي خريد ڪن ٿيون. هڪ جوڙي بل ٽيريٽر جي رکجي ته کوڙ سارا ٻچا وٺي سگهجن ٿا. اهڙي طرح بدڪون ۽ ڪڪڙ به پالي سگهجن ٿا. پولٽري يعني ڪڪڙن جو ڌنڌو ته هاڻي ڪروڙن جو هلي ٿو. ڳوٺن ۾ هر گهر ۾ ڪڪڙ، ڪتا ۽ سها وغيره پالي سگهجن ٿا.

اسان جي نوجوانن جو مٿو الائي ڇو منجهي پيو آهي ۽ نوڪري جي چڪر ۾ ڇتا ٿي خودڪشي ڪيو ڇڏين. جانور پالڻ ڌنڌو به آهي ته وندر به. هڪ قسم جو شوق آهي. اسان جي لاڙڪاڻي جي پاسي هڪ نوجوان کي مينهن سان پيار ٿي ويو. اڄ هڪ مينهن مان ستر مينهون اٿس ۽ سندس چواڻي سندس ماهانه آمدني خرچ لٿي ٽيهه هزار آهي. باقي ٻرو کپي؟ ٻهراڙي جي ڪنهن به گهر کي وٿاڻ بڻائي ٿو سگهجي.

هي ته ٿيون جانورن جون ڳالهيون جي هر گهر ۾ پالي سگهجن ٿا. سنڌي نوجوان جي مٿي ۾ الائي ڇو واپاري ڳالهيون ويهن نٿيون. ٺهي جڙي شيءِ کي جيڪڏهن چڱي نموني وڪڻجي ته ٻٽو فائدو آهي. کير، مکڻ ۽ ماکي ته اسان وٽ آهن. رڳو پاڪيٽ ۾ بند ڪري وڪڻو ته چؤڻو اگهه ملي ٿو. حليب گهاٽو کير سمجهي چانهه لاءِ ڪتب آندو وڃي ٿو. مينهن جي کير کان وڌيڪ گهاٽو ته ڪوئي کير ناهي. ان کي پاڪيٽن يا بوتلن ۾ وجهي مارڪيٽ ۾ آڻجي ته ٻيڻو ٽيڻو نفعو ٿيندو. خالص ماکي جي وڏي ڊمانڊ آهي. نج ماکي ننڍين شيشين ۾ ڀري يا ٽوٿ پيسٽ جهڙي پاڪيٽن ۾ ڀري وڪڻجي ته هٿؤن هٿ وڪامي وڃن. آسٽريليا جي ماکي جو شيشو ماڻهو ڳولها ڪري پنج سؤ رپين ۾ وٺي ٿا وڃن.

اهڙي طرح مصالحه جات، ڪوئي خرچ ته ڪونهي. معمولي لوڻ ۽ مرچ يا ٻيا مصالحا ڪٽي پاڪيٽن ۾ ڀري يا پڙيون ٺاهي وڪڻجن ته وڏو فائدو آهي. ٿر جي هڪ ڪاموري رٽائر ڪرڻ کان پوءِ اهو ڪم شروع ڪري ڏنو. اڄ ڪروڙ پتي آهي. رڳو مرچن جون پڙيون ٺاهي وڪڻجن ته ٻهراڙيءَ جون عورتون به وٺنديون. مصالحه پيهڻ يا ڪُٽڻ جي محنت کان بچي پونديون.

اهڙا ڌنڌا آهستي آهستي وڌي وڏا ڌنڌا ٿي پون ٿا. اهڙو ماڻهو سيٺ يا وڏو عزتدار، امير سڏجي ٿو. چوندا آهن ته’ اُتم کيتي، وڌندڙ واپار نيچ نوڪري‘. اسان جا پڙهيل ڳڙهيل نوجوان الائي ڇو نيچ نوڪريءَ پٺيان ڇتا ٿي پيا آهن. کيتي به واپار آهي. رڳو ٽالهي، نم جا سؤ ٻه سؤ وڻ لڳائي ڇڏيو ته ڏهن ويهن سالن کان پوءِ لکن جا ٿي پون ٿا، بانس جا لڪڙا به پوکي سگهجن ٿا. اسان جا زميندار ۽ هاري چانورن جي پوکيءَ کان سواءِ ٻئي پاسي لوڻو ئي نٿا ڦيرائين.

اسان ننڍا هوندا هئاسون ته اسان جون مائرون رات جو آنئرا، آريٺا ۽ سِڪاڪائي پسائي رکنديون هيون. صبح جو ان پاڻيءَ ۾ ميٽ ملي وارن کي لڳائينديون هيون ته وار صاف به ٿيندا ته گهاٽا ۽ ڊگها به ٿيندا هئا. عورتن جون چوٽيون چيلهه تائين يا اڃا به ڊگهيون هونديون هيون. آريٺن مان ڪاريون گوليون نڪرنديون هيون. جن سان اسين ٻار چدي راند ڪندا هئاسون. هاڻي جيڪڏهن اسان جو واپاري ذهن هجي ته آريٺا سِڪاڪائي مان پائوڊر ٺاهي يا شئمپو بڻائي وڪڻون ته اهو لکن ڪروڙن جو واپار آهي. هي معمولي ڳالهيون جيڪي اسان جي آڏو آهن، تن جو ذڪر آهي. اڃا ته الائي ڪيتريون شيون آهن جن جو واپاري استعمال ڪري سگهجي ٿو. مثلا ََهيڊ آهي. هيڊ سوڄ ۽ ڌڪ وغيره تي لڳائبي آهي ته فائدو ٿيندو آهي ان کي پائوڊر ڪري يا پيسٽ ٺاهي وڪڻجي ته آيوڊيڪس کان هوند وڌيڪ هلي اهڙي طرح رس ول آهي. انهيءَ ۾ به ڪيئي فائدا آهن. رڳو شيشي ۾ بند ڪري هلائڻي آهي.

لاڙڪاڻي جي ڀرسان دودائي هڪ ڳوٺڙو آهي اتان جو هڪ سانگي ڪراچي اچي رهيو. آفيس ۾ اچ وڃ دوران هن ڏٺو ته پارڪر مس جي ڏاڍي مانگ آهي. هن پنهنجي مس ٺاهي ۽ شيشين ۾ بند ڪري آفيسرن کي سپلاءِ ڪرڻ لڳو. سفيد پوشي جو سٺو گذر ڪرڻ لڳو.

ڦٽ ڦرڙي لاءِ ڪارو پلستر لڳائجي ٿو. ان بجاءِ هيڊ جو هيڊو پلستر هلائي سگهجي ٿو. يا رس ول مان ڪارو پلستر جوڙي سگهجي ٿو. رڳو سوچ کي موڙڻو آهي. اسان جا نوجوان انهن پاسن ۾ سوچن ئي نٿا. باقي مائٽن کي سهسائڻ خاطر خودڪشي جو سوچي پنهجي موت جو مزو وٺڻ چاهين ٿا.

اسان وٽ نم جهڙو عجب وڻ آهي. ان جا پن به ڪارائتا آهن ته نموريون به. نمورين مان اهڙي پيسٽ ٺاهي سگهجي ٿي




ٽوٽل صفحا32
موجودہ صفحو25
اڳيون صفحو-0--1--2--3--4--5--6--7--8--9--10--11--12--13--14--15--16--17--18--19--20--21--22--23--24--25--26--27--28--29--30--31-گذريل صفحو

No Article found