Bootstrap Example
مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون : (ابڙو اڪيڊمي)

2020-06-28
داخلا نمبر 299
عنوان مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون
شاخ سنڌوءَ جو سفر
پڙهيو ويو 1274
داخلا جو حوالو:

داخلا ۾ استعمال ٿيل تاريخون

1843.02.15-A.D

انگريزن سان بارودي ويڙهه اصل ۾ 15_ فيبروري 1843ع کان شروع ٿي. 16 فيبروري ٿي چارلس نيپئر مٽياريءَ لڳ حيدرآباد کان 17_ميلن جي پنڌ تي ٽي هزار لشڪر سان گڏ اچي پهتو هو. 15_فيبروريءَ تي مير شهداد خان انگريزن جي ريزيڊنسيءَ تي حملو ڪيو هو، اها ريزيڊنسي حيدرآباد کان ٽي ميل اتر اولهه ۾ هئي. بارود گهٽ هئڻ سبب حملو ناڪام ٿي ويو هو.


هن داخلا جون تصويرون نه مليون

مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون جا بنياد
سنڌوءَ جو سفر / بدر ابڙو / ابڙو اڪيڊمي Abro Academy / علمي ادبي پورهيو /

مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون - مان نڪتل ٻيون شاخون-

مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون


شاخ سنڌوءَ جو سفر
ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳلو صفحو-0-گذريل صفحو

مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون



ڄامشوري وٽ سنڌوءَ جي اڀرندي ڪنڌيءَ ويجهو اهو مياڻيءَ جو ماڳ هو، جتي سنڌ جي سورهيه هوشو شيديءَ بي جگريءَ سان ويڙهه ڪئي ۽ سنڌ کي هڪ لازوال نعرو ڏيئي ويو. سنڌ جي ماڻهن ڪيتري بي جگريءَ سان ويڙهه ڪئي؟ ڪيپٽن ايسٽوڪ لکي ٿو ته، ”ڀائنجي ٿو ته ٻروچن انهيءَ ڏينهن جيڪا بهادري ڏيکاري، سا هُنن ورلي ڪنهن موقعي تي ڏيکاري هجي! ... اسان جي فوج کي ٻه ٽي ڀيرا روڪي پٺتي هٽايو ويو ۽ جيڪڏهن اهڙا آفيسر نه هجن ها ته پوءِ سپاهين لاءِ ميدان جهلڻ محال هو ... مير ته اڳ ئي جنگ جو ميدان ڇڏي حيدرآباد ڀڄي ويا هئا پر تنهن هوندي به اتي ڪيترا ئي بهادر ماڻهو ڏٺا ويا جن نهايت دليريءَ سان مقابلو ڪيو.“

انگريزن سان بارودي ويڙهه اصل ۾ 15_ فيبروري 1843ع کان شروع ٿي. 16 فيبروري ٿي چارلس نيپئر مٽياريءَ لڳ حيدرآباد کان 17_ميلن جي پنڌ تي ٽي هزار لشڪر سان گڏ اچي پهتو هو. 15_فيبروريءَ تي مير شهداد خان انگريزن جي ريزيڊنسيءَ تي حملو ڪيو هو، اها ريزيڊنسي حيدرآباد کان ٽي ميل اتر اولهه ۾ هئي. بارود گهٽ هئڻ سبب حملو ناڪام ٿي ويو هو.

ان کانپوءِ سنڌ جا ٻروچ سپاهي، مياڻيءَ واري شڪار ڳڙهه ۾ گڏ ٿيڻ لڳا. اها خبر ميجر آئوٽرام کي پهتي ته ٻن آگبوٽن تي ٻه سؤ سپاهي اوڏانهن موڪليائين ته جيئن اهي مياڻي ٻيلي کي باهه ڏين. جيتوڻيڪ جهنگ جو ڪجهه حصو سڙي ويو پر سنڌي لشڪر جنگ لاءِ جنهن ميدان جي چونڊ ڪئي هئي، سو ڪجهه پري هو، تنهن ڪري انهن رات وچ ۾ شڪار ڳڙهه خالي ڪري ڇڏيو، ۽ ٻين لفظن ۾ سنڌ جي بچا لاءِ سنڌ جي ٻيلن سڀ کان پهرين قرباني ڏني.

17_ فيبروريءَ تي انگريز فوج جا هڪ سؤ سپاهي توبن واسطي رستو ٺاهڻ لاءِ اڳتي روانه ٿيا پر واٽ ۾ جيئن ته گهڻا واهه هئا تنهن ڪري توبخاني جي وڌڻ ۾ پريشاني ٿين. انگريزن واهن جي ڪنڌين تان مٽي ڪوري واهه ۾ ڀري رستا ٺاهيا. کين ڦليليءَ تائين پهچڻ لاءِ ست ميل پنڌ ڪرڻو پيو‏ پر ان وقت ڦليليءَ جو پيٽ سڪل هو.

سنڌ جي لشڪر وٽ به توبون هيون. اها جنگ، هڪ واهه، ڦليلي ۽ ڳوٺن جي ڀرپاسي ۾ ٻيلي ۾ لڳي. ٻنهي ڌرين وڏي حڪمت عمليءَ سان ويڙهه ڪئي. پر انگريز لشڪر ۾ سنڌي غدار به هئا، جن جاسوسي ۽ رهنمائي پئي ڪئي. انگريز فوج ۾ پنج سؤ سنڌي گهوڙيسوار به شامل هئا.

انگريز فوجون اڳتي وڌيون ته مقامي لشڪرين جون توبون سندن قبضي ۾ اچي ويون. ان کانپوءِ ٻروچ بندوقون اڇلائي ترارون کڻي ٽپي پيا ۽ ايڏي بهادريءَ سان وڙهيا جو انگريز فوج ڪيئي ڀيرا پوئتي هٽي وئي. ايسٽوڪ لکي ٿو ته، ”اهو اهڙو وقت هو جڏهن يورپ جي بهادر فوج به ٻروچن جي خطرناڪ حملي سبب اڳتي نه وڌي سگهي ۽ هڪ جاءِ تي سنگينن جي مدد سان دشمن کي ماريندي رهي اهڙي طرح اهي پاڻ کي دشمن جي تلوار جو کاڄ ٿيڻ کان بچائيندا رهيا. اهو ان ڪري جو ٻروچ جنگ لاءِ ڇتا ٿي پيا هئا ۽ انهن مان ڪيترن ڀنگ يا آفيم استعمال ڪيو هو ... اسان جا بهادر سپاهي ماريا پئي ويا ... اهڙي حالت ۾ سرچارلس نيپئر گهوڙي کي اڙِي هڻي اڳتي وڌايو ...“

انگريزن کي فتح ملڻ ۾ وڏو حصو توبخاني ۾ گهوڙيسوارن جو وڏو هٿ هو. انگريز لشڪر جا فقط 62 ماڻهو مئا ۽ 194 زخمي ٿيا. ڇهه آفيسر مئا ۽ تيرهن زخمي ٿيا. ٻروچن جو وڏو نقصان ٿيو. اٽڪل 800 سپاهين جان ڏني. اهي توبخاني جو شڪار ٿيا هئا. مقامي لشڪر ڏاڍي مهارت سان وڙهيو هو. ڪئيپٽن ايسٽوڪ چوي ٿو ته، ”انهن جي فوج به تمام گهڻي منظم هئي، اها ثابتي اسان کي سندن فائرنگ مان ملي جيڪا تڪڙي ۽ برجستي هئي.“




ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳيون صفحو-0-گذريل صفحو

مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون ھنن داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آھي
مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون
سنڌوءَ جو سفر - موضوع جون ٻيون داخلائون-
پبلشر پاران
ليکڪ پاران : سنڌوءَ جو سفر
سنڌوءَ جي زندگي ۽ موت جو سُوال
اسڪائي ليڪس جي نقش قدم تي
سنڌوءَ جي جاگرافيائي تاريخ
سنڌو ندي شروع ڪٿان ٿئي ٿي؟
سنڌو طاس
سنڌو طاس ٺاهه
رگ ويِد ۾ سنڌو
سنڌو مهم ۾ شرڪت
آديسي اڄ مر سڀان مرندو سڀڪو
ٽيڪسيلا
سڪندر اعظم
ڪئمپ ڏانهن
ڪابل نديءَ جي ڪنڌيءَ تي
گليشئر جي هاڃا
اٽڪ وٽ سنڌو
اٽڪ قلعو
اٽڪ پُل
نيرن نيڻن واري ۽ چانديءَ روپ مست
پوٺوهار
غازي گهڙيالا پروجيڪٽ
پاور ڪامپليڪس
پوٺو هار جا ڪجهه درويش
خوشحال ڳڙهه
سنڌوءَ جا خوفناڪ لنگهه
جبلن ۾ ڦاٿل سنڌو
نوري پِير ۽ جوڳي
گهوڙا تڙپ
سوڪڙيان
طوطي خان کان انٽرويو
خوشحال ڳڙهه کان اڳتي
عزيز شڪاريءَ جي قبر
ست سهيليون
ٻيو وڏو وڪڙ
مکڊ شريف
سنڌوءَ ۾ سون
سوان ندي
ڪالاباغ ڏانهن
ڪالاباغ بند
ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل
ڪالاباغ بند ٺاهڻ جا مقصد
فني جوڙجڪ
بند ڪيئن ٺهندو؟
جبلن جي صورتحال
پٺاڻن کي اعتراض جا سبب
ڪالاباغ شهر
جناح بئراج
ڪالاباغ کان چشمه تائين
ڪيل
دراوڙ
ڪيل بستيءَ کان اڳتي
بوٽ لاڪ
بلوٽ شريف
بلوٽ جي اصل ڪهاڻي
چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال
بئراج تي
ڪلور ڪوٽ
درياخان ڏانهن
دريا خان ۾
ديرو اسماعيل خان
آلودگي
طوطي خان سان ڪچهري
رحمان ٺيڙهي
رولاڪ افغان قبيلو
ڊي-آءِ خان شهر جو چڪر
ڪروڙ شريف ڏانهن
هڪ ڳوٺ-نوتڪ
ڪروڙ شريف
ليهّ پتڻ تي
نئون ڏينهن
تونسه بئراج
تونسه شريف پير پٺاڻ
بئراج ڏانهن واپسي
زندهه پير
ديري غازي خان ڏانهن
ديرو غازي خان شهر
تاريخ جاگرافي
موسم
قديم علاج
شهر جو ماضي
قديم مندر ۽ مسجدون
سياسي ڇڪتاڻ
نئون سج
ٻيڙي ناهي ته به پرواهه ناهي
ٻار لنگهيائون ٻاجهه سين
ڄام پور وٽ ٻيڙين جي پُل
ڄام پور
ڄام پور جي تاريخ
ڄام جادم جکرو
دلوراءِ جي ٺيڙهه
هرڻاڪس يا هَڙند؟
سنڌو ماٿريءَ ۾ ديوتائن سان جنگ
ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ
ڪارو پاڻي
ڄام پور جي سياسي ۽ سماجي حالت
مولانا عبيدالله سنڌي رحه
گهاڙِي والا
مٺڻ ڪوٽ ڏانهن
ڌٻڻ ۾
پتڻ تي حال احوال
درگاهه بابا فريد
شهر مٺڻ ڪوٽ
عمرڪوٽ کان اوڀر ۾ هُن پار
ڪشمور
گرنٿ صاحب جو درشن
سک مت
گرونانڪ
گرونانڪ - هڪ فنڪار
گڊو بئراج
سنڌ جي گم ٿيل ندي
ستلج جو وهڪرو
سنڌوءَ جا قديم وهڪرا
گهاڙ
مهراڻ
وهڪرا ۽ انهن جا زمانا
سنڌوءَ جي لاهِي
درياهه ۽ زمين جي سطح
گڊو بئراج تي حادثو
ماڇڪو - سنڌ ۾ پنجاب جو ٻيٽ
ڪنڌڪوٽ ۾
ٽوڙي بنگلي ۾
دنيا جو ڊگهي ۾ ڊگهو ماڻهو
ماٿيلو
مومل ۽ ڀينرون
شڪارپور
عجيب اطلاع
سکر
عجيب ٽڪريون
لب مهراڻ تي آجيان
اسوريا جي راڻي
ڏهاڳڻ سهاڳڻ
اروڙ
ڪالڪان غار
اروڙ ۾ هڪ ٻي غار
نَينهن ٽڪر
سکر ۽ بکر جي تاريخ
خواجه خضر جو آستانو
ساڌ ٻيلو
سَتين جو آستان
روهڙي
وار مبارڪ
پتن جي ماڙي
معصوم شاهه جو منارو
آدم شاهه جو مقبرو
سکر پتڻ
مسجد منزل گاهه
لئنسڊائون پُل
ايوب پُل
سکر بئراج
ٽالپر
نوشهرو فيروز
ڪوٽ ڏيجي
مٿي جو سور لاهيندڙ پير - شادي شهيد
راڪاس جو روڻو
خيرپور ضلعي ۾ درگاهن پويان ڏندڪٿائون
ابراهيم اڌم جي ڏند ڪٿا
آستانو ابراهيم اڌم بلخي
هرڻيءَ جو کير
هنو
شيطان
خيرپور ضلعي ۾ موجود اولهه - اوڀر قبرون
ٻيا پير ۽ قبرون
سيد حسين شاهه بخاري
سيد ڇتن شاهه
لونگ فقير
پير مشائخ مهيسر يا مهيسر مشائخ
سلطان اڌم ڪٿا جو ٻيو حصو
خيرپور ۾ کجي
کجيءَ جو پرڏيهي واپار
فيصلي جي گهڙي
سکر کان لاڙڪاڻي ڏانهن
لاڙڪاڻي ۾
قُبو ڀانڊو ۽ ٿهيمن جا قُبا
شاهه بهارو
ميان الياس ۽ ميان شاهه علي (شاهل) ڪلهوڙي جا مقبرا
اڍاٽ، ڪانڌڙا، جهڪڙ ۽ خيرپور جُوسو
ڌاڙيلن جو خوني حملو
مُهين جو دڙو
مُهين جي دڙي وٽ سنڌو
مهين جي تباهي
ڌرتي ماتا
اينڪي ۽ نِن مهه جي ڪهاڻي
بهشت دلمون ڪيئن ٺهيو؟
مُهين جي دڙي بابت ڏند ڪٿائون
مُهين جي دڙي جا ڪنڀار
ويهڙ ڏانهن
مهاڻا درياهه تان لڏي ويا
ميان گاجي ديرو
وِيهڙ
اولهه وارا پراسرار جبل
لڪل خزاني جي واٽ
دانا ٽاورز
کيرٿر جو ن چوٽيون
مخدوم بلاول
درگاهه مخدوم بلاول
ميان يار محمد ڪلهوڙي جو مقبرو
آبپاشي لاءِ هٿرادو واهه
گاجي شاهه - قديم واهيون
ڪافر ڪوٽ
سڪندر جو پڙاڏو
سيوهڻ
مي رقصم قلندر شهباز
ڇُٽو اُمراڻي
بودلو بهار ۽ هُنود ڪاسائي
يڪ ٿنڀي
لال باغ
نه ملاح نه مڪڙي
کيرٿر ۽ ان جي ڀرپاسي ۾ گبر بند
نُڪو بٺي آثار
ڪائي ماٿري
جِنن جا گهر
نئگ ڏانهن
شاهه روهي
لنگم تي رت ڀيٽا
لکمير جي ماڙي
هتي نالو لکڻ سان بخار لهي ٿو
سنڌو کيرٿر ماٿري تهذيب
سيوهڻ کان اڳتي
لڪي
بهشت جي دري
تيرٿ ڌارا
بِزن جهڏو
آمري
سن
رني ڪوٽ
رني ڪوٽ بابت ڪجهه تجويزون
سنڌ: پنڊ پهڻن جي دنيا
سنڌ جا ٻيلا
هُڙيون
ڪچي جا ٻيلا
پڪي جا ٻيلا
وڏن ماڻهن سان سنڌوءَ جي جُٺ
حيدرآباد
حيدرآباد ۾ ٽالپرن جي دلچسپي
شهر جون چاڙهيون
قديم آثار
گنجو ڏونگر گام
سياسي ماضي
مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون
مياڻيءَ واري جنگ کانپوءِ
ڪوٽڙي
جِهرڪَ
ميل ـ101
ماجيران جي ماڙي
ڪينجهر
ڪينجهر لڳ ٻيا قديم آثار
هيم ڪوٽ
سونڊا
سونڊا پتڻ
کبڙ پاتڻيءَ جون خبرون
ميربحر ڪير آهن؟
جهنڊو پاتڻي
ٺٽو
دبگير مسجد
مسجد خضري
شاهجهاني مسجد
ٺٽي جا پراڻا پاڙا
سريچند درٻار - فقير جو ڳوٺ
مڪلي
قديم مسجد
پير پٺي ۽ شاهه ڏاتار جي ڪٿا
پير پٺو ماڳ
ٻيڙيءَ جي مرمت ٿي وئي
خدا آباد
ڪلان ڪوٽ
سنڌ ۾ تيل ۽ گئس
قديم غارون
سنياسيءَ جي غار
جَت ۽ وَڳ
اُڏيرو مندر
جنگي سرڏانهن
درياهه ۽ کاريون
جنگي سر پتڻ جي اهميت
مانگر مڇ يا ويسر
ڊيلٽا ۾ ڦيرڦار
ڪيٽي بندر
ڳاڙهن چانورن جي پوک
ٻيا فصل
شڪارين جون تياريون
گهاتو ڪيئن گهارين؟
پورٽ قاسم ڏانهن
تِمر جا ٻيلا
ڊيلٽا ۾ فطرت جي دهشتگردي
بئراجن جي تعمير کان اڳ
جاکي بندر
رتوڪوٽ
ملاڪي ڪوٽ
درياهه پير ماڳ
ٿنڀن واري مسجد
وڏا هڏا
گُجو
سنڌ ۾ قديم ترين لکت
ٿرون ٽڪري
هاليجي
پکين جا رستا
ڀنڀور
موکي متارا
اوچتو ڦاٽ
سمنڊ ۽ ويرون
مهم جي پڄاڻي
چوکنڊي
سانڊي تان جنگ
بلوچ ٽومبس
ملير ماٿري
ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار
ريڙهي مياڻ
کديجي
منگهو پير
مورڙيو مانگر مڇ
پڄاڻي
حوالا
بُلهو کوسو ۽ بُـلهي جي بُـٺي


.....سنڌوءَ جو سفر موضوع جون وڌيڪ داخلائون