Bootstrap Example
نئگ ڏانهن : (ابڙو اڪيڊمي)

2020-06-25
داخلا نمبر 271
عنوان نئگ ڏانهن
شاخ سنڌوءَ جو سفر
پڙهيو ويو 1307
داخلا جو حوالو:

هن داخلا لاءِ تاريخ جا حوالا موجود نه آهن

هن داخلا جون تصويرون نه مليون

نئگ ڏانهن جا بنياد
سنڌوءَ جو سفر / بدر ابڙو / ابڙو اڪيڊمي Abro Academy / علمي ادبي پورهيو /

نئگ ڏانهن - مان نڪتل ٻيون شاخون-

نئگ ڏانهن


شاخ سنڌوءَ جو سفر
ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳلو صفحو-0-گذريل صفحو

نئگ ڏانهن



منجهند جو ٻين لڳي، ماپن کان واندو ٿي قافلو نئگ طرف وڌيو. ڪائيءَ جي اتر ۾ ڪارو جبل ۽ ڏکڻ ۾ بڊو آهي. ڪائيءَ کان نئگ جي وچ ۾ هڪ عجيب قبر نظر اچي ٿي. جنهن بابت اسان کي ٻڌايو ويو ته، 1940ع ڌاري هن هنڌ هڪ شخص کي بگهڙن کاڌو هو. اها قبر ماهيءَ وانگر گول آهي، جيڪا هڪٻئي مٿان پٿر رکي گولائيءَ ۾ ڇهه ست فوٽ اوچي ٺاهي وئي آهي، جنهن جو قطر ٽي فوٽ کن ٿيندو. واٽ تي پٿرن جي ڊٺل چؤديواريءَ ڪنهن کنڊر جو ڏس پتو ٿي ڏنو. وقت گهٽ هئڻ ڪري قافلو نه ترسيو ۽ اڳتي نڪري ويو. زندگي رهي ته ڪنهن ٻئي ڀيري اچي ڏسبو. ان ماڳ کي ”مائي ڇٽڙيءَ جو ڪوٽ“ سڏين ٿا.

اسان جو رخ سامهون ڀت جبل ڏانهن آهي. منجهند جا اڍائي ٿيا آهن. سج ڀت جبل جي اولهه ۾ آهي، جنهن ڪري اوڀر وارو پاسو سچ پچ به هڪ اوچي ۽ اونداهي ڀت وانگر نظر اچي ٿو. ڀت جبل جي اوچائي هنڌ هنڌ ڏيڍ کان اڍائي هزار فوٽن جي وچ ۾ آهي. بڊي جبل جي اوچائي ڀت جبل کان گهٽ آهي.

نئه نئنگ جا ٻه ٽي وهڪرا آهن، جن مان هڪ ۾ چشمي جو پاڻي آهي. اهو ئي چشمو نئنگ جي ساوڪ جو سبب آهي. ماٿريءَ ۾ کجيءَ جو وڻ هر قسم جي نباتات کي مات ڏيو بيٺو آهي. جيپ نئنگ واري جبل تي ماڪوڙي وانگر چڙهندي وئي ۽ هڪ هنڌ وڃي بيهي رهي. اڳتي فقط ماڻهو ئي وڃي سگهيو ٿي. سچي ڳالهه آهي ته ماڻهو جبل چڙهڻ مهل هر مشين ۽ جانور جي ڀيٽ ۾ بهتر آهي. کيس فقط کرن واري جابلو مخلوق پوئتي ڇڏي سگهي ٿي، باقي اٺن ۽ گهوڙن جي به جاءِ ناهي.

نئنگ ماٿريءَ جون مکيه شيون گرم پاڻيءَ جو چشمو، لکيمر ماڙيءَ جا کنڊر، مائي روهي جو نشان ۽ هتي جون قديم رسمون آهن. نئنگ جو چشمو ڪائيءَ واري چشمي جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ گرم آهي ۽ وڌيڪ اوچائي تان ڦٽي ٿو. چشمي وٽ گندرف جي بوءِ به ڪائيءَ جي ڀيٽ ۾ گهڻي آهي. ٻنهي چشمن جو پاڻي دائمي آهي. البت ٻن چئن سالن جي ڏڪر دوران پاڻيءَ جو وهڪرو گهٽجي ويندو آهي. مقامي ماڻهو ۽ لاهوتي فقير هن چشمي کي ”يا علي جو کوهه“ چون ٿا.

گرم چشمي جي مٿان بيٺل کبڙ ۽ ٽانگيل تعويذ ۽ ڌاڳا ڏسي اسان مقامي ماڻهن ڏانهن سوالي نگاهن سان ڏٺو.

”ماڻهن جون باسون باسيل آهن ... جيڪي ماڻهو چريا ٿي پوندا آهن، انهن کي به هتي وٺي ايندا آهن ۽ ٻڌندا آهن پوءِ الله جي حڪم سان ۽ درويش جي دعا سان ٺيڪ ٿيو پون.“ مقامي ماڻهو ٻڌايو: درويش مان سندن مراد پير قمبر علي شاهه آهي جيڪو هاڻوڪي گادي نشينن جو وڏو هو. صالح شاهه، مير الله بخش شاهه ۽ غلام شاهه سندس پوٽا آهن. انهن جون درگاهون به هتي ئي آهن.

درگاهه جو مجاور اسان کي مقبرن ڏانهن وٺي ويو. ”هيءَ آهي ’شاهه روهي‘ جنهن کي مائي روهي به چون ٿا. علي سائين ان عورت کي پٿر ڪري ڇڏيو. ’روهي‘ معنيٰ پٿر. سائين ’شاهه روهي - بُڻ پيران‘ آهي. لاهوتي فقير لاهوت ويندي هتي روٽ ڏيندا آهن. جيڪو هتي روٽ نه ڏيندو ان جو لاهوت نه ٿيندو!“




ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳيون صفحو-0-گذريل صفحو

نئگ ڏانهن ھنن داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آھي
نئگ ڏانهن
سنڌوءَ جو سفر - موضوع جون ٻيون داخلائون-
پبلشر پاران
ليکڪ پاران : سنڌوءَ جو سفر
سنڌوءَ جي زندگي ۽ موت جو سُوال
اسڪائي ليڪس جي نقش قدم تي
سنڌوءَ جي جاگرافيائي تاريخ
سنڌو ندي شروع ڪٿان ٿئي ٿي؟
سنڌو طاس
سنڌو طاس ٺاهه
رگ ويِد ۾ سنڌو
سنڌو مهم ۾ شرڪت
آديسي اڄ مر سڀان مرندو سڀڪو
ٽيڪسيلا
سڪندر اعظم
ڪئمپ ڏانهن
ڪابل نديءَ جي ڪنڌيءَ تي
گليشئر جي هاڃا
اٽڪ وٽ سنڌو
اٽڪ قلعو
اٽڪ پُل
نيرن نيڻن واري ۽ چانديءَ روپ مست
پوٺوهار
غازي گهڙيالا پروجيڪٽ
پاور ڪامپليڪس
پوٺو هار جا ڪجهه درويش
خوشحال ڳڙهه
سنڌوءَ جا خوفناڪ لنگهه
جبلن ۾ ڦاٿل سنڌو
نوري پِير ۽ جوڳي
گهوڙا تڙپ
سوڪڙيان
طوطي خان کان انٽرويو
خوشحال ڳڙهه کان اڳتي
عزيز شڪاريءَ جي قبر
ست سهيليون
ٻيو وڏو وڪڙ
مکڊ شريف
سنڌوءَ ۾ سون
سوان ندي
ڪالاباغ ڏانهن
ڪالاباغ بند
ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل
ڪالاباغ بند ٺاهڻ جا مقصد
فني جوڙجڪ
بند ڪيئن ٺهندو؟
جبلن جي صورتحال
پٺاڻن کي اعتراض جا سبب
ڪالاباغ شهر
جناح بئراج
ڪالاباغ کان چشمه تائين
ڪيل
دراوڙ
ڪيل بستيءَ کان اڳتي
بوٽ لاڪ
بلوٽ شريف
بلوٽ جي اصل ڪهاڻي
چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال
بئراج تي
ڪلور ڪوٽ
درياخان ڏانهن
دريا خان ۾
ديرو اسماعيل خان
آلودگي
طوطي خان سان ڪچهري
رحمان ٺيڙهي
رولاڪ افغان قبيلو
ڊي-آءِ خان شهر جو چڪر
ڪروڙ شريف ڏانهن
هڪ ڳوٺ-نوتڪ
ڪروڙ شريف
ليهّ پتڻ تي
نئون ڏينهن
تونسه بئراج
تونسه شريف پير پٺاڻ
بئراج ڏانهن واپسي
زندهه پير
ديري غازي خان ڏانهن
ديرو غازي خان شهر
تاريخ جاگرافي
موسم
قديم علاج
شهر جو ماضي
قديم مندر ۽ مسجدون
سياسي ڇڪتاڻ
نئون سج
ٻيڙي ناهي ته به پرواهه ناهي
ٻار لنگهيائون ٻاجهه سين
ڄام پور وٽ ٻيڙين جي پُل
ڄام پور
ڄام پور جي تاريخ
ڄام جادم جکرو
دلوراءِ جي ٺيڙهه
هرڻاڪس يا هَڙند؟
سنڌو ماٿريءَ ۾ ديوتائن سان جنگ
ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ
ڪارو پاڻي
ڄام پور جي سياسي ۽ سماجي حالت
مولانا عبيدالله سنڌي رحه
گهاڙِي والا
مٺڻ ڪوٽ ڏانهن
ڌٻڻ ۾
پتڻ تي حال احوال
درگاهه بابا فريد
شهر مٺڻ ڪوٽ
عمرڪوٽ کان اوڀر ۾ هُن پار
ڪشمور
گرنٿ صاحب جو درشن
سک مت
گرونانڪ
گرونانڪ - هڪ فنڪار
گڊو بئراج
سنڌ جي گم ٿيل ندي
ستلج جو وهڪرو
سنڌوءَ جا قديم وهڪرا
گهاڙ
مهراڻ
وهڪرا ۽ انهن جا زمانا
سنڌوءَ جي لاهِي
درياهه ۽ زمين جي سطح
گڊو بئراج تي حادثو
ماڇڪو - سنڌ ۾ پنجاب جو ٻيٽ
ڪنڌڪوٽ ۾
ٽوڙي بنگلي ۾
دنيا جو ڊگهي ۾ ڊگهو ماڻهو
ماٿيلو
مومل ۽ ڀينرون
شڪارپور
عجيب اطلاع
سکر
عجيب ٽڪريون
لب مهراڻ تي آجيان
اسوريا جي راڻي
ڏهاڳڻ سهاڳڻ
اروڙ
ڪالڪان غار
اروڙ ۾ هڪ ٻي غار
نَينهن ٽڪر
سکر ۽ بکر جي تاريخ
خواجه خضر جو آستانو
ساڌ ٻيلو
سَتين جو آستان
روهڙي
وار مبارڪ
پتن جي ماڙي
معصوم شاهه جو منارو
آدم شاهه جو مقبرو
سکر پتڻ
مسجد منزل گاهه
لئنسڊائون پُل
ايوب پُل
سکر بئراج
ٽالپر
نوشهرو فيروز
ڪوٽ ڏيجي
مٿي جو سور لاهيندڙ پير - شادي شهيد
راڪاس جو روڻو
خيرپور ضلعي ۾ درگاهن پويان ڏندڪٿائون
ابراهيم اڌم جي ڏند ڪٿا
آستانو ابراهيم اڌم بلخي
هرڻيءَ جو کير
هنو
شيطان
خيرپور ضلعي ۾ موجود اولهه - اوڀر قبرون
ٻيا پير ۽ قبرون
سيد حسين شاهه بخاري
سيد ڇتن شاهه
لونگ فقير
پير مشائخ مهيسر يا مهيسر مشائخ
سلطان اڌم ڪٿا جو ٻيو حصو
خيرپور ۾ کجي
کجيءَ جو پرڏيهي واپار
فيصلي جي گهڙي
سکر کان لاڙڪاڻي ڏانهن
لاڙڪاڻي ۾
قُبو ڀانڊو ۽ ٿهيمن جا قُبا
شاهه بهارو
ميان الياس ۽ ميان شاهه علي (شاهل) ڪلهوڙي جا مقبرا
اڍاٽ، ڪانڌڙا، جهڪڙ ۽ خيرپور جُوسو
ڌاڙيلن جو خوني حملو
مُهين جو دڙو
مُهين جي دڙي وٽ سنڌو
مهين جي تباهي
ڌرتي ماتا
اينڪي ۽ نِن مهه جي ڪهاڻي
بهشت دلمون ڪيئن ٺهيو؟
مُهين جي دڙي بابت ڏند ڪٿائون
مُهين جي دڙي جا ڪنڀار
ويهڙ ڏانهن
مهاڻا درياهه تان لڏي ويا
ميان گاجي ديرو
وِيهڙ
اولهه وارا پراسرار جبل
لڪل خزاني جي واٽ
دانا ٽاورز
کيرٿر جو ن چوٽيون
مخدوم بلاول
درگاهه مخدوم بلاول
ميان يار محمد ڪلهوڙي جو مقبرو
آبپاشي لاءِ هٿرادو واهه
گاجي شاهه - قديم واهيون
ڪافر ڪوٽ
سڪندر جو پڙاڏو
سيوهڻ
مي رقصم قلندر شهباز
ڇُٽو اُمراڻي
بودلو بهار ۽ هُنود ڪاسائي
يڪ ٿنڀي
لال باغ
نه ملاح نه مڪڙي
کيرٿر ۽ ان جي ڀرپاسي ۾ گبر بند
نُڪو بٺي آثار
ڪائي ماٿري
جِنن جا گهر
نئگ ڏانهن
شاهه روهي
لنگم تي رت ڀيٽا
لکمير جي ماڙي
هتي نالو لکڻ سان بخار لهي ٿو
سنڌو کيرٿر ماٿري تهذيب
سيوهڻ کان اڳتي
لڪي
بهشت جي دري
تيرٿ ڌارا
بِزن جهڏو
آمري
سن
رني ڪوٽ
رني ڪوٽ بابت ڪجهه تجويزون
سنڌ: پنڊ پهڻن جي دنيا
سنڌ جا ٻيلا
هُڙيون
ڪچي جا ٻيلا
پڪي جا ٻيلا
وڏن ماڻهن سان سنڌوءَ جي جُٺ
حيدرآباد
حيدرآباد ۾ ٽالپرن جي دلچسپي
شهر جون چاڙهيون
قديم آثار
گنجو ڏونگر گام
سياسي ماضي
مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون
مياڻيءَ واري جنگ کانپوءِ
ڪوٽڙي
جِهرڪَ
ميل ـ101
ماجيران جي ماڙي
ڪينجهر
ڪينجهر لڳ ٻيا قديم آثار
هيم ڪوٽ
سونڊا
سونڊا پتڻ
کبڙ پاتڻيءَ جون خبرون
ميربحر ڪير آهن؟
جهنڊو پاتڻي
ٺٽو
دبگير مسجد
مسجد خضري
شاهجهاني مسجد
ٺٽي جا پراڻا پاڙا
سريچند درٻار - فقير جو ڳوٺ
مڪلي
قديم مسجد
پير پٺي ۽ شاهه ڏاتار جي ڪٿا
پير پٺو ماڳ
ٻيڙيءَ جي مرمت ٿي وئي
خدا آباد
ڪلان ڪوٽ
سنڌ ۾ تيل ۽ گئس
قديم غارون
سنياسيءَ جي غار
جَت ۽ وَڳ
اُڏيرو مندر
جنگي سرڏانهن
درياهه ۽ کاريون
جنگي سر پتڻ جي اهميت
مانگر مڇ يا ويسر
ڊيلٽا ۾ ڦيرڦار
ڪيٽي بندر
ڳاڙهن چانورن جي پوک
ٻيا فصل
شڪارين جون تياريون
گهاتو ڪيئن گهارين؟
پورٽ قاسم ڏانهن
تِمر جا ٻيلا
ڊيلٽا ۾ فطرت جي دهشتگردي
بئراجن جي تعمير کان اڳ
جاکي بندر
رتوڪوٽ
ملاڪي ڪوٽ
درياهه پير ماڳ
ٿنڀن واري مسجد
وڏا هڏا
گُجو
سنڌ ۾ قديم ترين لکت
ٿرون ٽڪري
هاليجي
پکين جا رستا
ڀنڀور
موکي متارا
اوچتو ڦاٽ
سمنڊ ۽ ويرون
مهم جي پڄاڻي
چوکنڊي
سانڊي تان جنگ
بلوچ ٽومبس
ملير ماٿري
ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار
ريڙهي مياڻ
کديجي
منگهو پير
مورڙيو مانگر مڇ
پڄاڻي
حوالا
بُلهو کوسو ۽ بُـلهي جي بُـٺي


.....سنڌوءَ جو سفر موضوع جون وڌيڪ داخلائون