Bootstrap Example
ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ : (ابڙو اڪيڊمي)

2020-06-19
داخلا نمبر 147
عنوان ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ
شاخ سنڌوءَ جو سفر
پڙهيو ويو 1468
داخلا جو حوالو:

هن داخلا لاءِ تاريخ جا حوالا موجود نه آهن

هن داخلا جون تصويرون نه مليون

ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ جا بنياد
سنڌوءَ جو سفر / بدر ابڙو / ابڙو اڪيڊمي Abro Academy / علمي ادبي پورهيو /

ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ - مان نڪتل ٻيون شاخون-

ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ


شاخ سنڌوءَ جو سفر
ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳلو صفحو-0-گذريل صفحو

ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ



ڪي محقق ان تي متفق آهن ته اَسر قوم جو تعلق سنڌو ماٿريءَ سان هو. سيد سبط حسن پنهنجي تحقيقي ڪتاب ’ماضي ڪي مزار‘ ۾، ۽ ڪاڪي ڀيرومل مهرچند آڏواڻي، ’سنڌ جو پراچين اتهاس‘ ۾ ان جنگ تي پنهنجي راءِ ڏني آهي. ٻئي طرف پارسين جي ڪتاب زنداوستا ۽ هندن جي قديم ترين ڪتاب رگ ويد ۾ به ساڳي جنگ جا پڙاڏا آهن جنهن ۾ اِندر ۽ اَسر (اَهر يا اهر مزدا) جي پوئلڳن جو تڪرار نظر اچي ٿو اندر ۽ ورتر وچ ۾ لڳل جنگ واري ڪهاڻي به ڏاڍي دلچسپ آهي.

ٽنهي لوڪن (ديوتا، ماڻهو ۽ گنڌر) جو ناٿ (آقا) اِندر هڪ ڀيري غرور ۾ ڀرجي ويو ۽ سٺائي سڀيتا جا سڀ اصول وساري ويٺو. هو اها هلت به وساري ويٺو جيڪا ديوتائن جي هئي. سڀني ديوتائن جي گروءَ جو نالو برهسپتي هو، جيڪو سڀني علمن جو ڄاڻو هو ۽ ديو ۽ اَسر سڀ هن جي عزت ڪندا هئا. هڪ ڀيري گرو برهسپتي اِندر جي درٻار ۾ اچي نڪتو پر اندر پنهنجي تخت تان اٿي سندس آڌر ڀاءُ نه ڪيو. نه ڪي ويهڻ لاءِ چيو ۽ نه ڪي اهڙا ٻيا ڪم ڪيا جيڪي عظيم ماڻهن جي آجيان لاءِ ڪبا هئا. اِندر غرور ۾ ڀريل هو تنهن ڪري سمجهيائين ته شاستر کيس اها اجازت ڏين ٿا ته هو ڀلي تخت تان اٿڻ کانسواءِ مهمانن جي آجيان ڪري. اِندر ديوتاجي اهڙي هلت ڏسي برهسپتي درٻار مان چپچاپ نڪري ويو. ديوتائن جي گروءَ جي وڃڻ کانپوءِ اندر جي درٻار جو دٻدٻو ۽ شان ۽ شوڪت ختم ٿي ويو.

اِندر هاڻي پنهنجي غلطيءَ تي پڇتائڻ لڳو ۽ محسوس ڪيو ته گروءَ جي ناراضگيءَ سبب کيس گهڻو نقصان ٿيندو. تنهن ڪري خيال ڪيائين ته گروءَ جي پيرن تي ڪري کانئس ڀُل بخشيائي. پر هاڻي اهو ناممڪن هو ڇاڪاڻ ته گروءَ پاڻ کي غائب ڪري ڇڏيو هو ۽ هن کي ڪو به ڏسي نه ٿي سگهيو. اِندر گهڻيءَ مٿا ڪٽ ڪئي پر گروءَ جو ڏس پتو نه پيو. ان کانپوءِ ديوتائن جي قوت گهٽ ٿيندي وئي ۽ اَسرن جو ٻل وڌندو ويو. هاڻي اَسرن ديوتائن تي چڙهائي ڪئي. اتي، برهما (تخليق ڪندڙ ديوتا) کي ديوتائن تي رحم آيو ۽ هن ديوتائن کي صلاح ڏني ته هو نئون گرو هٿ ڪن.

برهما، چيو ته، ”اِندر جي مورکتا سبب اوهان جو گرو گم ٿي ويو آهي. تَوشٽا جو پٽ وِشو روپ (Vishwaroop)وڏو تپسوي آهي، هن کي آزي نيزاري ڪري پنهنجو گرو ٺاهيو ته توهان جو ڪم ٺيڪ ٿي ويندو.“سڀ ديوتا، برهما جي صلاح تي نوجوان تپسوي وشو روپ وٽ آيا ۽ منٿ ميڙ ڪرڻ تي کيس گرو بنجڻ تي راضي ڪيو. وِشو روپ جي تربيت ۽ اڳواڻيءَ وسيلي هو اسرن جي اڳراين کان بچي پيا.

وشو روپ جي ماءُ اَسر قوم مان هئي. انڪري اِندر جي دل ۾ وشو روپ خلاف شڪ پيدا ٿيو ته متان وشو روپ ديوتائن سان سچو نه رهي. سندس شڪ وڌندو ويو ۽ کيس سندس روحاني رتبي تان ڪيرائڻ ۽ ختم ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي. هن سهڻين ڇورين ذريعي وشو روپ جي عبادتن ۾ خلل وجهڻ جي ڪوشش ڪئي پر ڇورين جي ڇالن ۽ انگلن جو مٿس ڪو به اثر نه پيو.

جڏهن اِندر جي اها سازش ناڪام ٿي ته هن پنهنجي وجر (کنوڻ جو هٿيار؟) سان وشو روپ کي وِرت (روزي) ۾ ماري وڌو. جنهن ڪري اِندر کي برهمڻ جي خون جو پاپ لڳو. پاپ ڌوئڻ لاءِ هن ڪيترن نمونن سان ازالي جي ڪوشش ڪئي پر پاپ ڌوپجي نه سگهيو. اِندر جي هن ظلم سبب توشٽا ڪاوڙ ۾ ڀرجي ويو هن قسم کنيو ته اِندر کان هن خون جو بدلو وٺندو. هن هڪ وڏو يگه رچيو هن اگني (باهه) مان اِندر جو جاني دشمن وِرتراَسر پيدا ٿيو. توشٽا وِرتر کي آسيس ڏيئي اِندر سان جنگ لاءِ روانو ڪيو. چيائين، ”اِندر جا دشمن شال تنهنجو ٻل وڌندو رهي، ۽ تون اِندر کي ماري ختم ڪرين!“ ٻنهي جي وچ ۾ هڪ خوفناڪ جنگ لڳي. ورتر ويو زور پوندو. ورتر جي وڌندڙ قوت کان گهٻرائجي رشين ۽ ديوتائن وشنوءَ (حفاظت ڪندڙ وڏو ديوتا) جي پناهه ورتي. وشنوءَ ديوتائن کي پنهنجي پناهه ۾ آڻي چيو، ”ديو لوڪ! ڏڪو نه مان پاڻ اِندر جي وِجر ۾ گهڙي ويندس ۽ آخر ۾ هو سوڀارو ٿيندو.“

هاڻي ديوتا ورتر وٽ ويا ۽ کيس چيائون، ”تون اِندر سان صلح ڪر. توهان ٻئي هڪٻئي جي برابر ۽ طاقتور آهيو.“

انهيءَ تي ورتر ديوتائن ۽ رشين کي چيو، ”اي بي ڏوهي ۽ گناهن کان آجا لوڪو! معاف ڪريو، اِندر ۽ منهنجي وچ ۾ صلح ٿيڻ ناممڪن آهي. اسين ٻئي سمراٽ ٿيڻ چاهيون ٿا، ٻئي ساڳي منزل تي پهچڻ چاهيون ٿا. اهڙن ٻن دشمنن ۾ دوستي ڪيئن ٿي سگهندي؟ هڪ جهنگ ۾ ٻه شينهن ۽ هڪ راڄ ۾ ٻه راجا رهي نه سگهندا.“

ورتر جو دليل ٻڌي رشين چيو، “تون هن ڳالهه ۾ شڪ نه ڪر، ٻن ڌرماتمائن ۾ دوستي ٿي سگهندي آهي. اها دوستي اهڙي ٿيندي آهي، جو ٽٽي نه ٽٽندي آهي.”

ديوتائن جي زوربار هيٺ ورتر جنگ بند ڪئي، پر هن ديوتائن کان وردان (پڪ/خاطري) گهريو. هن چيو، ”اِندر تي اعتبار ڪو نه آهي. ٿي سگهي ٿو ته هو مون تي اوچتو حملو ڪري. ان ڪري مون کي وردان ڏيو ته منهنجو موت نڪي ڏينهن جو ٿيندو، نه ڪي رات جو ٿيندو. مان نه ڪي آلن هٿيارن سان مرندس نه ڪي خشڪ هٿيارن سان. پٿر، ڪاٺ ۽ ڌاتن سان به منهنجو موت نه ٿيندو. نڪي ئي اِندر مون کي پنهنجن تيرن سان ماري سگهندو.“

رشين، ”ائين ئي ٿيندو!“ چئي ورتر اسر کي اهو وردان ڏيئي ڇڏيو. ان ريت هيءَ جنگ بند ٿي. پر جلد ئي ورتر جو ڊپ سچ نڪتو. اِندر جي دل ۾ دغا هئي. هن ڀائپيءَ جو رڳو ڍونگ ڪيو هو. سارو وقت وجهه پيو ڳوليندو هو. هڪ ڏينهن اِندر کي ورتر اسر سمنڊ جي ڪناري تي شام جي وقت ملي ويو. اهو وجهه ڏسي هن ورتر تي حملو ڪيو. ڳچ وقت تائين جنگ جاري رهي. آخر ورتر وِشنو ڀڳوان جا گڻ ڳائيندي اندر کي چيو، ”اي مهانيچ! هي ڇا ٿو ڪرين؟ ڇو نه ٿو پنهنجو هٿيار وِجر ڪم آڻين جيڪو ڪڏهن به نه گسندو آهي. تنهنجي وجر ۾ خود هري (وشنو ڀڳوان) ويٺو آهي. اهو هٿيار ڪم آڻ ته جيئن مان هريءَ جي هٿان مري نجات جو درجو حاصل ڪيان.“

اِندر هاڻي ورتر اسر جي ساڄي ٻانهن ڪپي ڇڏي. پر ورتر نه گهٻرايو. هو وڙهندو رهيو ۽ پنهنجي لوهي گدا کاٻي هٿ ۾ کڻي اِندر کي هنئي، ان ڪري اِندر هن جي کاٻي ٻانهن به ڪپي ڇڏي. ورتر اسر هاڻي پنهنجو وات ڦاڙي اِندر کي ڳهي ويو. جڏهن اِندر ورتر جي وات ۾ گم ٿي ويو، تڏهن ديوتائن ۾ ڦڙڦوٽ پئجي وئي. پر اِندر ورتر جي پيٽ ۾ وڃي به نه مئو. ورتر جو پيٽ ڦاڙي ٻاهر نڪري آيو. ٻاهر نڪري اندر سمنڊ تي ويو ۽ پنهنجو وجر پاڻيءَ تي هنيائين. پاڻيءَ مان گجي اڏامي ۽ وتر کي لڳي. گجيءَ ۾ وشنو پاڻ موجود هو. انهيءَ ڪري اها گاج هڪ خوفناڪ هٿيار بڻجي پئي هئي. انهيءَ ڪري ٻلوان ورتر ڪري پيو ۽ مري ويو. اهڙيءَ طرح هيءَ ڊگهي لڙائي ختم ٿي.

اِندر لاءِ هي سوڀ وڏي بدناميءَ جو ڪارڻ بڻي. کيس هيءَ سوڀ ٺڳي ۽ پاپ سان حاصل ٿي هئي. انهيءَ ڪري شرم کان لڪندو رهيو ۽ پنهنجو وجود گهٽائي پرماڻي (ايٽم) جيترو ٿي مانسرور ڍنڍ ۾ بيٺل هڪ ڪنول گل جي ڏانڊيءَ ۾ وڃي لڪو هو. هو اتي هڪ تاندوري ۾ لڙڪيو پيو هوندو هو ۽ ڀڳوان کان پنهنجن پاپن ۽ نجات لاءَ پيو منٿون ڪندو هو.

(نوٽ: مٿي ڏنل ڪٿا چڪر ورتي راڄ گوپال اچاريه جي ڪتاب مها ڀارت تان کنيل آهي.)




ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳيون صفحو-0-گذريل صفحو

ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ ھنن داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آھي
ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ
سنڌوءَ جو سفر - موضوع جون ٻيون داخلائون-
پبلشر پاران
ليکڪ پاران : سنڌوءَ جو سفر
سنڌوءَ جي زندگي ۽ موت جو سُوال
اسڪائي ليڪس جي نقش قدم تي
سنڌوءَ جي جاگرافيائي تاريخ
سنڌو ندي شروع ڪٿان ٿئي ٿي؟
سنڌو طاس
سنڌو طاس ٺاهه
رگ ويِد ۾ سنڌو
سنڌو مهم ۾ شرڪت
آديسي اڄ مر سڀان مرندو سڀڪو
ٽيڪسيلا
سڪندر اعظم
ڪئمپ ڏانهن
ڪابل نديءَ جي ڪنڌيءَ تي
گليشئر جي هاڃا
اٽڪ وٽ سنڌو
اٽڪ قلعو
اٽڪ پُل
نيرن نيڻن واري ۽ چانديءَ روپ مست
پوٺوهار
غازي گهڙيالا پروجيڪٽ
پاور ڪامپليڪس
پوٺو هار جا ڪجهه درويش
خوشحال ڳڙهه
سنڌوءَ جا خوفناڪ لنگهه
جبلن ۾ ڦاٿل سنڌو
نوري پِير ۽ جوڳي
گهوڙا تڙپ
سوڪڙيان
طوطي خان کان انٽرويو
خوشحال ڳڙهه کان اڳتي
عزيز شڪاريءَ جي قبر
ست سهيليون
ٻيو وڏو وڪڙ
مکڊ شريف
سنڌوءَ ۾ سون
سوان ندي
ڪالاباغ ڏانهن
ڪالاباغ بند
ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل
ڪالاباغ بند ٺاهڻ جا مقصد
فني جوڙجڪ
بند ڪيئن ٺهندو؟
جبلن جي صورتحال
پٺاڻن کي اعتراض جا سبب
ڪالاباغ شهر
جناح بئراج
ڪالاباغ کان چشمه تائين
ڪيل
دراوڙ
ڪيل بستيءَ کان اڳتي
بوٽ لاڪ
بلوٽ شريف
بلوٽ جي اصل ڪهاڻي
چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال
بئراج تي
ڪلور ڪوٽ
درياخان ڏانهن
دريا خان ۾
ديرو اسماعيل خان
آلودگي
طوطي خان سان ڪچهري
رحمان ٺيڙهي
رولاڪ افغان قبيلو
ڊي-آءِ خان شهر جو چڪر
ڪروڙ شريف ڏانهن
هڪ ڳوٺ-نوتڪ
ڪروڙ شريف
ليهّ پتڻ تي
نئون ڏينهن
تونسه بئراج
تونسه شريف پير پٺاڻ
بئراج ڏانهن واپسي
زندهه پير
ديري غازي خان ڏانهن
ديرو غازي خان شهر
تاريخ جاگرافي
موسم
قديم علاج
شهر جو ماضي
قديم مندر ۽ مسجدون
سياسي ڇڪتاڻ
نئون سج
ٻيڙي ناهي ته به پرواهه ناهي
ٻار لنگهيائون ٻاجهه سين
ڄام پور وٽ ٻيڙين جي پُل
ڄام پور
ڄام پور جي تاريخ
ڄام جادم جکرو
دلوراءِ جي ٺيڙهه
هرڻاڪس يا هَڙند؟
سنڌو ماٿريءَ ۾ ديوتائن سان جنگ
ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ
ڪارو پاڻي
ڄام پور جي سياسي ۽ سماجي حالت
مولانا عبيدالله سنڌي رحه
گهاڙِي والا
مٺڻ ڪوٽ ڏانهن
ڌٻڻ ۾
پتڻ تي حال احوال
درگاهه بابا فريد
شهر مٺڻ ڪوٽ
عمرڪوٽ کان اوڀر ۾ هُن پار
ڪشمور
گرنٿ صاحب جو درشن
سک مت
گرونانڪ
گرونانڪ - هڪ فنڪار
گڊو بئراج
سنڌ جي گم ٿيل ندي
ستلج جو وهڪرو
سنڌوءَ جا قديم وهڪرا
گهاڙ
مهراڻ
وهڪرا ۽ انهن جا زمانا
سنڌوءَ جي لاهِي
درياهه ۽ زمين جي سطح
گڊو بئراج تي حادثو
ماڇڪو - سنڌ ۾ پنجاب جو ٻيٽ
ڪنڌڪوٽ ۾
ٽوڙي بنگلي ۾
دنيا جو ڊگهي ۾ ڊگهو ماڻهو
ماٿيلو
مومل ۽ ڀينرون
شڪارپور
عجيب اطلاع
سکر
عجيب ٽڪريون
لب مهراڻ تي آجيان
اسوريا جي راڻي
ڏهاڳڻ سهاڳڻ
اروڙ
ڪالڪان غار
اروڙ ۾ هڪ ٻي غار
نَينهن ٽڪر
سکر ۽ بکر جي تاريخ
خواجه خضر جو آستانو
ساڌ ٻيلو
سَتين جو آستان
روهڙي
وار مبارڪ
پتن جي ماڙي
معصوم شاهه جو منارو
آدم شاهه جو مقبرو
سکر پتڻ
مسجد منزل گاهه
لئنسڊائون پُل
ايوب پُل
سکر بئراج
ٽالپر
نوشهرو فيروز
ڪوٽ ڏيجي
مٿي جو سور لاهيندڙ پير - شادي شهيد
راڪاس جو روڻو
خيرپور ضلعي ۾ درگاهن پويان ڏندڪٿائون
ابراهيم اڌم جي ڏند ڪٿا
آستانو ابراهيم اڌم بلخي
هرڻيءَ جو کير
هنو
شيطان
خيرپور ضلعي ۾ موجود اولهه - اوڀر قبرون
ٻيا پير ۽ قبرون
سيد حسين شاهه بخاري
سيد ڇتن شاهه
لونگ فقير
پير مشائخ مهيسر يا مهيسر مشائخ
سلطان اڌم ڪٿا جو ٻيو حصو
خيرپور ۾ کجي
کجيءَ جو پرڏيهي واپار
فيصلي جي گهڙي
سکر کان لاڙڪاڻي ڏانهن
لاڙڪاڻي ۾
قُبو ڀانڊو ۽ ٿهيمن جا قُبا
شاهه بهارو
ميان الياس ۽ ميان شاهه علي (شاهل) ڪلهوڙي جا مقبرا
اڍاٽ، ڪانڌڙا، جهڪڙ ۽ خيرپور جُوسو
ڌاڙيلن جو خوني حملو
مُهين جو دڙو
مُهين جي دڙي وٽ سنڌو
مهين جي تباهي
ڌرتي ماتا
اينڪي ۽ نِن مهه جي ڪهاڻي
بهشت دلمون ڪيئن ٺهيو؟
مُهين جي دڙي بابت ڏند ڪٿائون
مُهين جي دڙي جا ڪنڀار
ويهڙ ڏانهن
مهاڻا درياهه تان لڏي ويا
ميان گاجي ديرو
وِيهڙ
اولهه وارا پراسرار جبل
لڪل خزاني جي واٽ
دانا ٽاورز
کيرٿر جو ن چوٽيون
مخدوم بلاول
درگاهه مخدوم بلاول
ميان يار محمد ڪلهوڙي جو مقبرو
آبپاشي لاءِ هٿرادو واهه
گاجي شاهه - قديم واهيون
ڪافر ڪوٽ
سڪندر جو پڙاڏو
سيوهڻ
مي رقصم قلندر شهباز
ڇُٽو اُمراڻي
بودلو بهار ۽ هُنود ڪاسائي
يڪ ٿنڀي
لال باغ
نه ملاح نه مڪڙي
کيرٿر ۽ ان جي ڀرپاسي ۾ گبر بند
نُڪو بٺي آثار
ڪائي ماٿري
جِنن جا گهر
نئگ ڏانهن
شاهه روهي
لنگم تي رت ڀيٽا
لکمير جي ماڙي
هتي نالو لکڻ سان بخار لهي ٿو
سنڌو کيرٿر ماٿري تهذيب
سيوهڻ کان اڳتي
لڪي
بهشت جي دري
تيرٿ ڌارا
بِزن جهڏو
آمري
سن
رني ڪوٽ
رني ڪوٽ بابت ڪجهه تجويزون
سنڌ: پنڊ پهڻن جي دنيا
سنڌ جا ٻيلا
هُڙيون
ڪچي جا ٻيلا
پڪي جا ٻيلا
وڏن ماڻهن سان سنڌوءَ جي جُٺ
حيدرآباد
حيدرآباد ۾ ٽالپرن جي دلچسپي
شهر جون چاڙهيون
قديم آثار
گنجو ڏونگر گام
سياسي ماضي
مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون
مياڻيءَ واري جنگ کانپوءِ
ڪوٽڙي
جِهرڪَ
ميل ـ101
ماجيران جي ماڙي
ڪينجهر
ڪينجهر لڳ ٻيا قديم آثار
هيم ڪوٽ
سونڊا
سونڊا پتڻ
کبڙ پاتڻيءَ جون خبرون
ميربحر ڪير آهن؟
جهنڊو پاتڻي
ٺٽو
دبگير مسجد
مسجد خضري
شاهجهاني مسجد
ٺٽي جا پراڻا پاڙا
سريچند درٻار - فقير جو ڳوٺ
مڪلي
قديم مسجد
پير پٺي ۽ شاهه ڏاتار جي ڪٿا
پير پٺو ماڳ
ٻيڙيءَ جي مرمت ٿي وئي
خدا آباد
ڪلان ڪوٽ
سنڌ ۾ تيل ۽ گئس
قديم غارون
سنياسيءَ جي غار
جَت ۽ وَڳ
اُڏيرو مندر
جنگي سرڏانهن
درياهه ۽ کاريون
جنگي سر پتڻ جي اهميت
مانگر مڇ يا ويسر
ڊيلٽا ۾ ڦيرڦار
ڪيٽي بندر
ڳاڙهن چانورن جي پوک
ٻيا فصل
شڪارين جون تياريون
گهاتو ڪيئن گهارين؟
پورٽ قاسم ڏانهن
تِمر جا ٻيلا
ڊيلٽا ۾ فطرت جي دهشتگردي
بئراجن جي تعمير کان اڳ
جاکي بندر
رتوڪوٽ
ملاڪي ڪوٽ
درياهه پير ماڳ
ٿنڀن واري مسجد
وڏا هڏا
گُجو
سنڌ ۾ قديم ترين لکت
ٿرون ٽڪري
هاليجي
پکين جا رستا
ڀنڀور
موکي متارا
اوچتو ڦاٽ
سمنڊ ۽ ويرون
مهم جي پڄاڻي
چوکنڊي
سانڊي تان جنگ
بلوچ ٽومبس
ملير ماٿري
ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار
ريڙهي مياڻ
کديجي
منگهو پير
مورڙيو مانگر مڇ
پڄاڻي
حوالا
بُلهو کوسو ۽ بُـلهي جي بُـٺي


.....سنڌوءَ جو سفر موضوع جون وڌيڪ داخلائون