Bootstrap Example
ڌامڻ، نوڙ ، وئينس : (ابڙو اڪيڊمي)

2020-10-13
داخلا نمبر 688
عنوان ڌامڻ، نوڙ ، وئينس
شاخ ڪرڙانگ
پڙهيو ويو 1201
داخلا جو حوالو:

هن داخلا لاءِ تاريخ جا حوالا موجود نه آهن

ڌامڻ، نوڙ ، وئينس

ڌامڻ، نوڙ ، وئينس جا بنياد
ڪرڙانگ / سنڌ : جھنگلي جيوت / بدر ابڙو / ابڙو اڪيڊمي Abro Academy / علمي ادبي پورهيو /

ڌامڻ، نوڙ ، وئينس - مان نڪتل ٻيون شاخون-

ڌامڻ، نوڙ ، وئينس


شاخ ڪرڙانگ
ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳلو صفحو-0-گذريل صفحو

ڌامڻ، نوڙ ، وئينس mucosus/ Dhaman; Common Ratsnake / Ptyas

ڪوليبريڊاءِ ڪٽنب جي هيءَ بلا (ٽائس ميوڪوسـَس) ظاهري شڪل صورت ۾ جُهوڙ نانگ(King Cobra) جهڙي آهي، انڪري ماڻهو ان کي خوف ۾ ماري وجهندا آهن. ’ڌامڻ‘ سنسڪرت جو لفظ آهي، جنهن جي معنيٰ آهي ’رسو‘. ان ئي نسبت سان ان جو هڪ سنڌي نالو ’نوڙ‘ آهي. ان کي وئينس به چوندا آهن. هن بلا جو جسم مضبوط، گول ۽ ٿلهو ٿئي ٿو. تيز هلڻ ۾ گهوڙيال کانپوءِ ٻئي نمبر تي آهي.
هن بلا کي اڪثر ماڻهو ’گَڊو‘ به چوندا آهن، سندن خيال آهي ته اهو ڪاريهر جو ڪنهن ٻي جنس سان کار يا ميلاپ جو نتيجو آهي. هونئن هن بلا جو رنگ (ماحول جي فرق سان) منڍيءَ کان پڇڙيءَ تائين هلڪو ۽ گهرو ناسي، زيتوني يا ڪارو به ٿئي ٿو. پيٽ سرمائي اڇو يا پِيلسرو هوندو اٿس. ان جو شمار ڊگهين بلائن ۾ ٿئي ٿو ، اها 4 کان 12 فٽ (1.3 کان 3.7 ميٽر) ڊگهي ٿيندي آهي. پُڇ جسم جي چوٿين حصي جيترو ٿيندو اٿس. نَر عام طور تي ماديءَ کان وڌيڪ ڊگهو هوندو آهي.
ان جون اکيون وڏيون ۽ اکين جا تارا گول ٿين ٿا. هيءَ طاقتور بلا ارڙ بلا وانگر وڪوڙي نه ماريندي آهي پر اها شڪار کي گرفت ۾ وٺي جيئرو ڳيهي ويندي آهي. وئينس خشڪيءَ تي رهندو آهي، ٻرن ۾ پناهه ڳوليندو آهي، خطري وقت جسم مٿي کڻي، ڳچي ڦُنڊائيندو آهي. ڏينهن جي وقت ۾ سرگرم پر لڪل رهندو آهي. پاڻي ۾ گهڙڻ کان نٿو هٻڪي. تارون آهي ۽ پنهنجي مُنڍي پاڻيءَ کان چڱي ٻاهر ڪڍي ترندو هليو وڃي ٿو، ٽٻي به هڻي ٿو. وڻن تي به چڙهي سگهي ٿو. خوف جي وقت ۾ 6 فٽن جي اوچائيءَ تان ٽپو ڏيئي سگهي ٿو. وڙهڻ بدران ٻِرن ۾ لڪڻ کي ترجيح ڏيندو آهي. پر سوڙهه ڪرڻ تي چڪ هڻي ٿو ۽ بهادري، هوشياري ۽ همٿ سان ويڙهه ڪندو آهي. زهريلو ناهي، البت ان جي چڪ سان سخت سور ٿيندو آهي. ان جو ڦٽيل عام مرهم پٽيءَ سان ٺيڪ ٿي ويندو آهي.
وئينس ميداني علائقن ۾ مارچ کان مئي تائين لڳ ڪري ٿو، مادي مئي کان جُون جي مهينن ۾ هڪ وقت ۾ 6 کان 18 آنا ڏئي ٿي ۽ جُولاءِ آگسٽ ۾ ٻچا ڦُٽي اچن ٿا. خوراڪ ۾ ڏيڏر، ڪوئا، پکي، ڪِرڙيون ۽ بيضا شامل اٿس. ڊسمبر ۽ جنوريءَ ۾ سياري واري ننڊ ۾ هليو ويندو آهي.
ڪن علائقن ۾ ڳوٺاڻا سمجهندا آهن ته هي نَر ڪاريهر آهي جيڪو مال کي ونگ وجهي ٿڻن مان کير پي ويندو آهي. پر اهي خيالي ڳالهيون آهن ۽ ان جو حقيقت سان ڪو به تعلق نه آهي. ڪو به نانگ باقاعدي پاڻي يا کير نه پيئندو آهي، بس ڪنهن ڪنهن مهل زبان ٻوڙي وٺندو آهي.
وئينس سڄي ايشيا ۾ برساتي ٻيلن توڙي چراگاهن سميت مختلف ماحولن ۾ رهي ٿو. سنڌ ۾ ٻنين ۽ ڍنڍن جي ڪناري تي عام ملندو آهي. بنيادي طرح ميداني خطي جو نانگ آهي پر 1800 فٽن جي اوچائيءَ تي به ڏٺو ويو آهي. هندستان، پاڪستان سميت ترڪستان، افغانستان، ميانمار، سري لنڪا، چين، جاوا ۽ سماترا ۾ به ٿئي ٿو.




ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳيون صفحو-0-گذريل صفحو

No Article found
ڪرڙانگ - موضوع جون ٻيون داخلائون-
تليهر، پدم، ڪاريهر، واسينگ
سنگچوڙ ۽ نانگ Elapidae ڪٽنب
سنگچوڙ ،سَڪچُور، ڪلمار، پـَٽائڻ، ڪرئت پيئڻ
سنگچوڙ ،سَڪچُور، پيئڻ ، ڪلمار، پـَٽائڻ، ڪرئت / Krait / Bungarus
اصيل نانگ جا قسم
ڌامڻ، نوڙ ، وئينس
سانپڙو
ارڙ ، اجگر، ازدها
ٻه مـُنهين
ڪَرنڊ، مِٽيائي
ڪوراڙ
سوناري (سونهري) ڪوراڙ
شيرازيانس ڪوراڙ
ڪوڏڻ ڪوراڙ
لوهاري، ڪنڀاري، جهنڊر ڪوراڙ
آرگائيروجينا فيسيوليٽس
لائيڪوڊان اسٽرائيٽس
لائيڪوڊان ٽرئوينڪورِيڪَس
لائيڪوڊان اَوليِڪَس
لائٽورينڪَس رِجوائي
لائٽورينڪَس پيراڊاڪس
ٻِلي، بوئيجا ٽرائيوڪوناٽا
ڪـُڪري
ڪُڪُري ٽَئينيولئٽَس
ڪُڪُري پٽا پٽي
تير، سيگهي، سرنگهه، تانگهه
سرنگهه، تانگهه
چُوڙيل، تير، سيگهي، سرنگهه، تانگهه
پَـر نانگ
سرنگهه، پَـر نانگ
ڪارو سَر، آئرينِس پرسيِڪا
پاڻيءَ واتڙيو
ڳوراهه، پاڻيءَ واتڙيو، چِٽوڙ
ڳوراهه چوڪڙيدار
سِيتا جي لٽ
انڌوهينئر، اينهائڊرس پاڪستانيڪا
کـَپـُر
ڪوڏياري لنڊي
ڊمر، واڇر ڊمر، واڇر
سِڱر لنڊي
ڪورڪَنڊ
ڪارو ڪرئون
گِلوئي
نيرو ڪرئون
سانڊو ست رنگو، باغبان سانڊو
مَک چٽي، ريگ ماهي
هڻ کڻ
سانڊو
ڳوهه
واڳون، مُـُگر
سِيسَر
گهوڙيال


.....ڪرڙانگ موضوع جون وڌيڪ داخلائون