Bootstrap Example
ڌاڙيلن جو خوني حملو : (ابڙو اڪيڊمي)

2020-06-23
داخلا نمبر 235
عنوان ڌاڙيلن جو خوني حملو
شاخ سنڌوءَ جو سفر
پڙهيو ويو 1383
داخلا جو حوالو:

هن داخلا لاءِ تاريخ جا حوالا موجود نه آهن

هن داخلا جون تصويرون نه مليون

ڌاڙيلن جو خوني حملو جا بنياد
سنڌوءَ جو سفر / بدر ابڙو / ابڙو اڪيڊمي Abro Academy / علمي ادبي پورهيو /

ڌاڙيلن جو خوني حملو - مان نڪتل ٻيون شاخون-

ڌاڙيلن جو خوني حملو


شاخ سنڌوءَ جو سفر
ٽوٽل صفحا4
موجودہ صفحو0
اڳلو صفحو-0--1--2--3-گذريل صفحو

ڌاڙيلن جو خوني حملو



اهو ئي ٿيو جنهن جو خطرو هو. خشڪي واري قافلي کي مُهين جي دڙي تائين پهچندي پهچندي سج لهي ويو. درياهي قافلو جيڪو اڄ فقط ٽن ماڻهن تي مشتمل هو. ڌاڙيلن جي خوني حملي مان مس مس جند ڇڏائي، مُهين جي دڙي لڳ پتڻ تي پهتو. اهي جوان ٽپهريءَ ڌاري منزل تي پهچي ويا هئا پر، پتڻ تي پهچڻ سان واقعي بابت ڪنهن سان ڳالهه نه ڪيائون. هڪٻئي کي ماٺ رهڻ جون هدايتون ڪندا، ڪپ تي چڙهيا، ڳوٺ ٻلهڙيجيءَ جي نوجوانن سندن آڌر ڀاءُ ڪيو.

واقعو گهڻي دير لڪي نه سگهيو، پهرين سُرٻاٽ ٿيا پوءِ خبر پکڙجي وئي. مٿن، عاقل پتڻ وٽ درياهه جي ساڄي ڪنڌيءَ تان ستن اٺن ڌاڙيلن ڪلاشنڪوفن سان فائرنگ ڪئي هئي. حيرت جي ڳالهه هئي ته اڌ ڊزن کان وڌيڪ ڌاڙيلن جي فائرنگ کان پوءِ به ڪنهن همراهه کي لهس نه آئي، ٻيو ته ٺهيو ڦوڪڻي جهڙي رٻڙ جي ٻيڙي به بچي وئي. جيڪڏهن فقط ان کي ئي هڪ گولي لڳي ها ته جيڪر ڳالهه پوري ٿي چڪي هجي ها!

مون اشتياق انصاريءَ جو پاسو ورتو، ”ڇا ٿيو ... ڪيئن ٿيو؟“

”جنهن مهل اسان عاقل پتڻ وٽان پئي لنگهياسين، تڏهن اتي ٻيلي ۾ ڪنڌيءَ وٽ، ڪي ڌاڙيل لڪل هئا ... بس اوچتو ئي ظاهر ٿيا ... اسان ٻيڙي ڊوڙائڻ جي ڪوشش ڪئي پر پاڻي تانگهو هو ٻيڙي وري وري وڃي ٿي گپ ۾ لڳي.“ اشتياق اطمينان سان وڏو ساهه کنيو ۽ ماٺي لهجي ۾ اڳتي ٻڌايو، ”بس پوءِ فائرنگ شروع ڪيائون ... مان سمجهان ٿو ته هر ڪنهن ٻه ٻه ٽي ٽي برسٽ ڇوڙيا هوندا ... جيئن جيئن ٻيڙي اڳتي ٿي وئي هو ڪنڌيءَ سان ڊوڙندا ۽ برسٽ هڻندا ٿي ويا ... ناکئو ته منهن ڀر وڃي ٻيڙيءَ جي تري ۾ ڪري پيو، ڪليم ۽ مان جهڪي وياسون، ايتري ۾ ٻيڙي به ڪٿي وڃي اٽڪي پر پاڻهي ڇڏائجي اڳتي نڪري وئي ... . سمجهه کڻي ته ڏهاڪو کن منٽ اها صورتحال هئي.

... مان سمجهان ٿو ته پنهنجو بچاءُ فقط ان ڪري ٿي سگهيو ته هڪ ته جڏهن ڪلاشنڪوف سان برسٽ هڻبو آهي ته ان جي مار گهٽجي ويندي آهي، ٻيو اهو ته هنن ڊوڙندي ڊوڙندي انڌا نشانا پئي ورتا ۽ ٽيون اهو ته اسان، ڪوشش ڪري ڪناري کان ممڪن حد تائين پري پئي هلياسين جنهن ڪري گپ ۾ ڦاسڻ جو خطرو هو. گوليون، اسان کان اٺ ڏهه فوٽ اورتي پاڻيءَ ۾ ٿي پيون ...“

ايتري ۾، ڪن ڳوٺاڻن ٻيلي مان خبر آندي، ”ڌاڙيلن اڄ ٻه ٽي فوجي ماريا آهن ... لانچ ۾ چڙهي جاسوسي پئي ڪيائون ته عاقلن وٽ ڌاڙيلن جي منهن ۾ اچي ويا ... ڌاڙيل چون ته هڪ پڪ ئي پڪ مئو، ٻيو زخمي ٿيو، ٽئين جو پتو ناهي ...“ ظاهر آهي ته هي اهو ساڳيو ئي واقعو هو.

واقعي بابت اسان سرٻاٽن ۾ ان ڪري ٿي ڳالهايو جو هڪ ته اڪثر ٻيڙياتن جا مِٽ مائٽ ساڻن ملڻ آيا هئا، انهن کي پريشاني ٿئي ها ۽ ٻيو ته ضلعي انتظاميا، ٻيڙيءَ جو سفر جاري رکڻ نه ڏئي ها. ٽيم جي اڪثر ميمبرن جو تعلق لاڙڪاڻي سان آهي، اتفاق جي ڳالهه آهي ته ڪريم ميمڻ، شبير ۽ زبير کان سواءِ ٻيا سڀ لاڙڪاڻي جا آهن. ٽيم مان ٻه ميمبر گهٽجي چڪا آهن. ميجر اعظم جيڪو ديري اسماعيل خان مان موٽي ويو هو، هاڻي مهم جا آخري ٻه ڏينهن، يعني ڳاڙهي يا ڪيٽي بندر کان اچي شامل ٿيندو. ٻيو نديم قمر الدين آهي، جيڪو امتحان ڏيڻ ڪراچي ويو آهي، هو سيوهڻ يا ڄامشوري وٽان مهم ۾ ٻيهر شامل ٿيندو.



ڌاڙيلن جو خوني حملو (واقعي بابت اشتياق انصاريءَ جي تحرير)



”انڊس ايڪسپيڊيشن“ جي ٽيم ڪيترا ڏينهن سنڌوءَ جي لهرن سان وڙهندي، لڙهندي، سج لاڙائو ٿيڻ کان ٿورو اڳ سکر بئراج پهتي. ”لب مهراڻ“ تي شاهه لطيف يونيورسٽي جي شاگردن، اسحاق انصاري ۽ اعجاز پٺاڻ جي سربراهيءَ ۾ گلن جي ورکا سان آڌرڀاءُ ڪيو. اتي ڪيترن صحافين سان گڏ ڊپٽي ڪمشنر ڪامران لاشاري به پنهنجي ماتحتن سان گڏ موجود هو، درياهه ڪنڌيءَ هلڪي تل ڦُل ۾ ٽهڪڙن دوران هڪ ضلعي عملدار اسان کي خبردار ڪيو،

”سڀاڻي اوهان اڳتي ٻيڙين تي وڃي نٿا سگهو، هاڻي درياهه جي ڪپر تي ٻيلن ۾ ڌاڙيلن جي ڀرمار آهي، رڳو تعلقي ۾ ڌاڙيلن جا ڇٽيهه ٽولا آهن.“ ڪاموري جي ان گُفتي ايڪسپيڊيشن جي جوڌن ۾ ٿوري مايوسي پيدا ڪري ڇڏي، تنهن تي ڊپٽي ڪمشنر آٿت ڏنو. ”ڪليم لاشاري مُهم جو اڳواڻ جيئن چوندو تئين ڪنداسين.“

ڊپٽي ڪمشنر جي اها اُميد افزا ڳالهه ٻڌي، اسان کي پيٽ ۾ ساهه پيو، ڇو جو هن کان اڳ جڏهن هڪ آمريڪن ٽيم آئي هئي ته انتظاميه ڌاڙيلن جي خوف کان سندن ٻيڙيون گُڊو کان وٺي ڪوٽريءَ تائين ٽرڪن ۾ رکرائي روانيون ڪيون هيون، جنهن ڪري آمريڪن ٽيم، سنڌوءَ جيان حصي ۾ ٻيڙيون هلائي نه سگهي هئي.

هن دفعي اسان جو خيال هو ته کڻي ڪهڙا به خطرناڪ حالات ۽ نتيجا ڀوڳڻا پون. اسان کي گڊوءَ کان وٺي ڪوٽڙيءَ تائين درياهه جا وَرَ وراڪا، ڦاٽ ڦٽوڙ، ٻيڙي جي هنج ۾ ويهي ڏسڻا آهن. ڊپٽي ڪمشنر اڳتي وڃڻ جي اجازت ڏني، پر ٻين آفيسرن کي اها ڳالهه ناگوار گذري.

اسان سنڌ پهچڻ بعد هر ضلعي مان سنڌو جا گهٽ گهيڙ ۽ وهڪرا معلوم ڪرڻ لاءِ تازه دم سونهون/ ملاح ساڻکڻندا هياسين. سکر ۾ به سرڪاري عملدار هڪ سونهون امير بخش حوالي ڪندي افسوس سان چيو ”اوهان ته شوق ۽ ضد ۾ مرڻ وڃو ٿا پر سڀاڻي هن بيگر ڀريندڙ مسڪين مهاڻي جو مون کي واپس لاش ملندو.“

اسان رات جو دوستن سان گڏجي لطيف يونيورسٽي خيرپور وياسين، جتي اسان جي مانَ ۾ هڪ سٺي راڳ روپ جي محفل کان سواءِ ٽُڪر ٽاپ جو اهتمام هيو. رات جو دير سان واپس ورڻ بعد دستور مطابق ٻي ڏينهن جي پروگرام کي آخري شڪل ڏيڻ لاءِ ڪليم ۽ منهنجي وچ ۾ ڪافي دير گفتگو رهي، ڪليم جو خيال هو ته سڀاڻي اسان ٽيم جي ٻين ماڻهن کي خواهه مخواهه خطري ۾ نه وجهون، اسان ٻئي (ليڊر ۽ ڊپٽي لير) ٻيڙي تي اهو موتمار ٽڪرو پار ڪيون.

آخر ٻئي ان ڳالهه تي متفق ٿياسين ته ٻه ڄڻا (ڪليم لاشاري ۽ اشتياق انصاري) ٻيڙيءَ تي درياهه جو اهو حصو پار ڪندا. باقي دوست گاڏين ذريعي سکر کان روانا ٿي، موهن جي دڙي تي اسان جي پهچڻ جو انتظار ڪندا.

ان کان سواءِ اسان جو هڪ ٻي مسئلي تي به ڪافي بحث ٿيو ته ”سڀاڻي ٻيڙيءَ ۾ ڪهڙي قسم جي پوشاڪ پائي ويهبو.“

منهنجو خيال هو ته ”ٻيڙين ۾ سوار ٿيڻ مهل شلوار قميص ۽ سنڌي ٽوپي پائجي، ڇو جو ان پوشاڪ ۾ ڌاڙيل اسان کي اڦٽ نه ماريندا. وڌ ۾ وڌ اغوا ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا.“

ڪيلم جو موقف هو ته ”هتان جي ڌاڙيلن پنهنجن سنڌين سان ئي ظلم ڪيا آهن، ڪڏهن به ڌارئي ماڻهو کي هٿ نه لاتو آهي (ان وقت تائين چيني ۽ جاپاني ماڻهو اغوا نه ٿيا ها). ان ڪري اسان معمول مطابق واٽر پروف پوشاڪ ۽ لائف جيڪيٽ وغيره پائي هلون.“

ان تي مون انديشو ظاه




ٽوٽل صفحا4
موجودہ صفحو0
اڳيون صفحو-0--1--2--3-گذريل صفحو

ڌاڙيلن جو خوني حملو ھنن داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آھي
ڌاڙيلن جو خوني حملو
سنڌوءَ جو سفر - موضوع جون ٻيون داخلائون-
پبلشر پاران
ليکڪ پاران : سنڌوءَ جو سفر
سنڌوءَ جي زندگي ۽ موت جو سُوال
اسڪائي ليڪس جي نقش قدم تي
سنڌوءَ جي جاگرافيائي تاريخ
سنڌو ندي شروع ڪٿان ٿئي ٿي؟
سنڌو طاس
سنڌو طاس ٺاهه
رگ ويِد ۾ سنڌو
سنڌو مهم ۾ شرڪت
آديسي اڄ مر سڀان مرندو سڀڪو
ٽيڪسيلا
سڪندر اعظم
ڪئمپ ڏانهن
ڪابل نديءَ جي ڪنڌيءَ تي
گليشئر جي هاڃا
اٽڪ وٽ سنڌو
اٽڪ قلعو
اٽڪ پُل
نيرن نيڻن واري ۽ چانديءَ روپ مست
پوٺوهار
غازي گهڙيالا پروجيڪٽ
پاور ڪامپليڪس
پوٺو هار جا ڪجهه درويش
خوشحال ڳڙهه
سنڌوءَ جا خوفناڪ لنگهه
جبلن ۾ ڦاٿل سنڌو
نوري پِير ۽ جوڳي
گهوڙا تڙپ
سوڪڙيان
طوطي خان کان انٽرويو
خوشحال ڳڙهه کان اڳتي
عزيز شڪاريءَ جي قبر
ست سهيليون
ٻيو وڏو وڪڙ
مکڊ شريف
سنڌوءَ ۾ سون
سوان ندي
ڪالاباغ ڏانهن
ڪالاباغ بند
ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل
ڪالاباغ بند ٺاهڻ جا مقصد
فني جوڙجڪ
بند ڪيئن ٺهندو؟
جبلن جي صورتحال
پٺاڻن کي اعتراض جا سبب
ڪالاباغ شهر
جناح بئراج
ڪالاباغ کان چشمه تائين
ڪيل
دراوڙ
ڪيل بستيءَ کان اڳتي
بوٽ لاڪ
بلوٽ شريف
بلوٽ جي اصل ڪهاڻي
چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال
بئراج تي
ڪلور ڪوٽ
درياخان ڏانهن
دريا خان ۾
ديرو اسماعيل خان
آلودگي
طوطي خان سان ڪچهري
رحمان ٺيڙهي
رولاڪ افغان قبيلو
ڊي-آءِ خان شهر جو چڪر
ڪروڙ شريف ڏانهن
هڪ ڳوٺ-نوتڪ
ڪروڙ شريف
ليهّ پتڻ تي
نئون ڏينهن
تونسه بئراج
تونسه شريف پير پٺاڻ
بئراج ڏانهن واپسي
زندهه پير
ديري غازي خان ڏانهن
ديرو غازي خان شهر
تاريخ جاگرافي
موسم
قديم علاج
شهر جو ماضي
قديم مندر ۽ مسجدون
سياسي ڇڪتاڻ
نئون سج
ٻيڙي ناهي ته به پرواهه ناهي
ٻار لنگهيائون ٻاجهه سين
ڄام پور وٽ ٻيڙين جي پُل
ڄام پور
ڄام پور جي تاريخ
ڄام جادم جکرو
دلوراءِ جي ٺيڙهه
هرڻاڪس يا هَڙند؟
سنڌو ماٿريءَ ۾ ديوتائن سان جنگ
ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ
ڪارو پاڻي
ڄام پور جي سياسي ۽ سماجي حالت
مولانا عبيدالله سنڌي رحه
گهاڙِي والا
مٺڻ ڪوٽ ڏانهن
ڌٻڻ ۾
پتڻ تي حال احوال
درگاهه بابا فريد
شهر مٺڻ ڪوٽ
عمرڪوٽ کان اوڀر ۾ هُن پار
ڪشمور
گرنٿ صاحب جو درشن
سک مت
گرونانڪ
گرونانڪ - هڪ فنڪار
گڊو بئراج
سنڌ جي گم ٿيل ندي
ستلج جو وهڪرو
سنڌوءَ جا قديم وهڪرا
گهاڙ
مهراڻ
وهڪرا ۽ انهن جا زمانا
سنڌوءَ جي لاهِي
درياهه ۽ زمين جي سطح
گڊو بئراج تي حادثو
ماڇڪو - سنڌ ۾ پنجاب جو ٻيٽ
ڪنڌڪوٽ ۾
ٽوڙي بنگلي ۾
دنيا جو ڊگهي ۾ ڊگهو ماڻهو
ماٿيلو
مومل ۽ ڀينرون
شڪارپور
عجيب اطلاع
سکر
عجيب ٽڪريون
لب مهراڻ تي آجيان
اسوريا جي راڻي
ڏهاڳڻ سهاڳڻ
اروڙ
ڪالڪان غار
اروڙ ۾ هڪ ٻي غار
نَينهن ٽڪر
سکر ۽ بکر جي تاريخ
خواجه خضر جو آستانو
ساڌ ٻيلو
سَتين جو آستان
روهڙي
وار مبارڪ
پتن جي ماڙي
معصوم شاهه جو منارو
آدم شاهه جو مقبرو
سکر پتڻ
مسجد منزل گاهه
لئنسڊائون پُل
ايوب پُل
سکر بئراج
ٽالپر
نوشهرو فيروز
ڪوٽ ڏيجي
مٿي جو سور لاهيندڙ پير - شادي شهيد
راڪاس جو روڻو
خيرپور ضلعي ۾ درگاهن پويان ڏندڪٿائون
ابراهيم اڌم جي ڏند ڪٿا
آستانو ابراهيم اڌم بلخي
هرڻيءَ جو کير
هنو
شيطان
خيرپور ضلعي ۾ موجود اولهه - اوڀر قبرون
ٻيا پير ۽ قبرون
سيد حسين شاهه بخاري
سيد ڇتن شاهه
لونگ فقير
پير مشائخ مهيسر يا مهيسر مشائخ
سلطان اڌم ڪٿا جو ٻيو حصو
خيرپور ۾ کجي
کجيءَ جو پرڏيهي واپار
فيصلي جي گهڙي
سکر کان لاڙڪاڻي ڏانهن
لاڙڪاڻي ۾
قُبو ڀانڊو ۽ ٿهيمن جا قُبا
شاهه بهارو
ميان الياس ۽ ميان شاهه علي (شاهل) ڪلهوڙي جا مقبرا
اڍاٽ، ڪانڌڙا، جهڪڙ ۽ خيرپور جُوسو
ڌاڙيلن جو خوني حملو
مُهين جو دڙو
مُهين جي دڙي وٽ سنڌو
مهين جي تباهي
ڌرتي ماتا
اينڪي ۽ نِن مهه جي ڪهاڻي
بهشت دلمون ڪيئن ٺهيو؟
مُهين جي دڙي بابت ڏند ڪٿائون
مُهين جي دڙي جا ڪنڀار
ويهڙ ڏانهن
مهاڻا درياهه تان لڏي ويا
ميان گاجي ديرو
وِيهڙ
اولهه وارا پراسرار جبل
لڪل خزاني جي واٽ
دانا ٽاورز
کيرٿر جو ن چوٽيون
مخدوم بلاول
درگاهه مخدوم بلاول
ميان يار محمد ڪلهوڙي جو مقبرو
آبپاشي لاءِ هٿرادو واهه
گاجي شاهه - قديم واهيون
ڪافر ڪوٽ
سڪندر جو پڙاڏو
سيوهڻ
مي رقصم قلندر شهباز
ڇُٽو اُمراڻي
بودلو بهار ۽ هُنود ڪاسائي
يڪ ٿنڀي
لال باغ
نه ملاح نه مڪڙي
کيرٿر ۽ ان جي ڀرپاسي ۾ گبر بند
نُڪو بٺي آثار
ڪائي ماٿري
جِنن جا گهر
نئگ ڏانهن
شاهه روهي
لنگم تي رت ڀيٽا
لکمير جي ماڙي
هتي نالو لکڻ سان بخار لهي ٿو
سنڌو کيرٿر ماٿري تهذيب
سيوهڻ کان اڳتي
لڪي
بهشت جي دري
تيرٿ ڌارا
بِزن جهڏو
آمري
سن
رني ڪوٽ
رني ڪوٽ بابت ڪجهه تجويزون
سنڌ: پنڊ پهڻن جي دنيا
سنڌ جا ٻيلا
هُڙيون
ڪچي جا ٻيلا
پڪي جا ٻيلا
وڏن ماڻهن سان سنڌوءَ جي جُٺ
حيدرآباد
حيدرآباد ۾ ٽالپرن جي دلچسپي
شهر جون چاڙهيون
قديم آثار
گنجو ڏونگر گام
سياسي ماضي
مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون
مياڻيءَ واري جنگ کانپوءِ
ڪوٽڙي
جِهرڪَ
ميل ـ101
ماجيران جي ماڙي
ڪينجهر
ڪينجهر لڳ ٻيا قديم آثار
هيم ڪوٽ
سونڊا
سونڊا پتڻ
کبڙ پاتڻيءَ جون خبرون
ميربحر ڪير آهن؟
جهنڊو پاتڻي
ٺٽو
دبگير مسجد
مسجد خضري
شاهجهاني مسجد
ٺٽي جا پراڻا پاڙا
سريچند درٻار - فقير جو ڳوٺ
مڪلي
قديم مسجد
پير پٺي ۽ شاهه ڏاتار جي ڪٿا
پير پٺو ماڳ
ٻيڙيءَ جي مرمت ٿي وئي
خدا آباد
ڪلان ڪوٽ
سنڌ ۾ تيل ۽ گئس
قديم غارون
سنياسيءَ جي غار
جَت ۽ وَڳ
اُڏيرو مندر
جنگي سرڏانهن
درياهه ۽ کاريون
جنگي سر پتڻ جي اهميت
مانگر مڇ يا ويسر
ڊيلٽا ۾ ڦيرڦار
ڪيٽي بندر
ڳاڙهن چانورن جي پوک
ٻيا فصل
شڪارين جون تياريون
گهاتو ڪيئن گهارين؟
پورٽ قاسم ڏانهن
تِمر جا ٻيلا
ڊيلٽا ۾ فطرت جي دهشتگردي
بئراجن جي تعمير کان اڳ
جاکي بندر
رتوڪوٽ
ملاڪي ڪوٽ
درياهه پير ماڳ
ٿنڀن واري مسجد
وڏا هڏا
گُجو
سنڌ ۾ قديم ترين لکت
ٿرون ٽڪري
هاليجي
پکين جا رستا
ڀنڀور
موکي متارا
اوچتو ڦاٽ
سمنڊ ۽ ويرون
مهم جي پڄاڻي
چوکنڊي
سانڊي تان جنگ
بلوچ ٽومبس
ملير ماٿري
ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار
ريڙهي مياڻ
کديجي
منگهو پير
مورڙيو مانگر مڇ
پڄاڻي
حوالا
بُلهو کوسو ۽ بُـلهي جي بُـٺي


.....سنڌوءَ جو سفر موضوع جون وڌيڪ داخلائون