Bootstrap Example
ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل : (ابڙو اڪيڊمي)

2020-06-18
داخلا نمبر 94
عنوان ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل
شاخ سنڌوءَ جو سفر
پڙهيو ويو 1242
داخلا جو حوالو:

داخلا ۾ استعمال ٿيل تاريخون

1960.00.00-A.D

1960ع ۾ سنڌو طاس ٺاهه کانپوءِ پاڪستان ٽن درياهن جي پاڻيءَ کان محروم ٿيو ۽ پاڪستان ۾ پاڻيءَ جي کوٽ ٿي. آباديءَ ۾ واڌ ۽ صنعتي ترقيءَ سبب بجليءَ جو بحران وڌيو. نتيجي ۾ سنڌوءَ تي بند ٻڌا ويا. بئراجون پيون ۽ سنڌوءَ جو پاڻي جڪڙجي ويو.


هن داخلا جون تصويرون نه مليون

ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل جا بنياد
سنڌوءَ جو سفر / بدر ابڙو / ابڙو اڪيڊمي Abro Academy / علمي ادبي پورهيو /

ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل - مان نڪتل ٻيون شاخون-

ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل


شاخ سنڌوءَ جو سفر
ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳلو صفحو-0-گذريل صفحو

ڪالاباغ بند: ڪجهه تفصيل



1960ع ۾ سنڌو طاس ٺاهه کانپوءِ پاڪستان ٽن درياهن جي پاڻيءَ کان محروم ٿيو ۽ پاڪستان ۾ پاڻيءَ جي کوٽ ٿي. آباديءَ ۾ واڌ ۽ صنعتي ترقيءَ سبب بجليءَ جو بحران وڌيو. نتيجي ۾ سنڌوءَ تي بند ٻڌا ويا. بئراجون پيون ۽ سنڌوءَ جو پاڻي جڪڙجي ويو.

پاڪستان ۾ هن کان اڳ ٻه وڏا بند، منگلا ۽ تربيلا ٻڌجي چڪا آهن، ڪالاباغ ٽيون بند هوندو. پاڪستان جا ٻه وڏا مسئلا آهن: آباديءَ لاءِ نيون زمينون تيار ڪرڻ ۽ بجلي وڌائڻ جا ذريعا ڳولڻ. پنجاب جا ڪجهه درياهه اڳ ئي سنڌو طاس ٺاهه کانپوءِ هٿن مان نڪري ويا، ڪجهه درياهن تي بند ٻڌجي ويا، باقي وڃي بچيو آهي شينهن درياهه، جنهن تي تربيلا کان هيٺ ڇهه بئراجون اڳ ئي پيل آهن. هوڏانهن حڪومت جي مرضي آهي ته سنڌو ۽ سندس ساٿي درياهن جي پاڻين جو وڌ ۾ وڌ استعمال ٿئي. ان ڏس ۾ واپڊا (WAPDA) ڏاڍي سرگرم آهي.

واپڊا، ڪالاباغ رٿا کي ”تمام لاڀائتي رٿا“ قرار ڏيئي رهي آهي. پنجاب توڙي سنڌ ۾ سڄي اردو پريس ۽ انگريزيءَ جون ڊان، دي نيوز ۽ ڪجهه ٻيون اخبارون واپڊا جي موقف کي ڏاڍي هوشياري سان درست ۽ ملڪي مفاد وٽان قرار ڏيئي رهيون آهن. جڏهن ته سڄي سنڌي پريس ۽ ڪجهه انگريزي اخبارون ملڪي يڪجهتيءَ لاءِ ان رٿا کي نامناسب سمجهن ٿيون.

ڪالاباغ رٿا جوڙيندڙن جون دعوائون ڏاڍيون متضاد آهن. هڪ طرف اها دعوا ڪئي وڃي ٿي ته ڪالاباغ رٿا فقط بجلي پيدا ڪرڻ جو پروجيڪٽ آهي، پر ٻئي پاسي ڪم جون تصريحون ۽ تفصيل ان دعوا جي ابتڙ آهن. مثال طور چيو وڃي ٿو ته،

”سنڌوءَ جي وڏي وهڪري مان لاڀ وٺڻ لاءِ ڪالاباغ هڪ ڏاڍو سٺو پروجيڪٽ آهي. ان جو بنيادي مقصد بجليءَ جي پيداوار وڌائڻ، آبپاشيءَ لاءِ پاڻيءِ جو وڏو ذخيرو قائم ڪرڻ ۽ ٻوڏن کي روڪڻ لاءِ اپاءُ وٺڻ آهي.“

ڪالاباغ بند، تربيلا کان 176 ڪلو ميٽر هيٺ ۽ جناح بئراج کان مٿي ان جاءِ تي رٿيو ويو آهي جتي سوان ندي سنڌوءَ ۾ پوي ٿي. اندازو آهي ته ڪالاباغ بند جي اڏاوت سان هيءَ پاڻيءَ جو ٻيو وڏو آبي ذخيرو هوندو. هن ذخيري ۾ پاڻيءَ جو مقدار تربيلا جي ڀيٽ ۾ فقط ڏهه سيڪڙو گهٽ هوندو، جڏهن ته منگلا جي ڀيٽ ۾ هتي پاڻيءَ جو ذخيرو 59 سيڪڙو وڌيڪ هوندو. هن بند جي اوچائي 265 فٽ ۽ ڊيگهه 4150 فٽ هوندي. جڏهن ته تربيلا بند جي اوچائي 485 فٽ ۽ ڊيگهه 9 هزار فٽ آهي. يعني اڏاوت جي لحاظ کان تربيلا بند، ڪالاباغ رٿا جي اڌ برابر آهي پر پاڻيءَ جو ذخيرو فقط 10 سيڪڙو گهٽ بيهندو. هوڏانهن منگلا ڊيم 380 فٽ اوچو ۽ ڏهه هزار ٽي سؤ فٽ ڊگهو آهي.

ڪالاباغ رٿيندڙن جو چوڻ آهي ته، تربيلا ۾ هڪ ڪروڙ ڏهه لک ايڪڙ فٽ پاڻي ذخيرو ڪري سگهجي ٿو. جڏهن ته ڪالاباغ بند سان لڳ ڀڳ 80 لک ايڪڙ فٽ پاڻي جمع ٿيندو. هوڏانهن منگلا ڊيم جي گنجائش 58.80.000 ايڪڙ فٽ آهي.

تربيلا بند بابت سمجهيو وڃي ٿو ته ان ۾ مٽي ۽ واريءَ جا تهه ايتري حد تائين جمع ٿي چڪا آهن جو، انهن جي صفائي ممڪن ناهي پر منگلا بند جو زميني ۽ جاگرافيائي ماحول مسئلن کان وڏي حد تائين بچيل آهي. انجنيئرن جو خيال آهي ته، ڪالاباغ بند به مسئلن کان آجو هوندو ڇو ته واري ۽ گاري کي روڪڻ لاءِ اڳواٽ اُپاءُ وٺڻ ممڪن آهن. سندن چوڻ آهي ته 884 فٽن جي سلوس-وي ٺاهڻ سان، جنهنجي گنجائش 13 لک ڪيوسڪ هوندي، اهو ڪم سولائيءَ سان ڪري سگهبو.




ٽوٽل صفحا1
موجودہ صفحو0
اڳيون صفحو-0-گذريل صفحو

ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل ھنن داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آھي
سنڌوءَ جو سفر
سنڌوءَ جو سفر - موضوع جون ٻيون داخلائون-
پبلشر پاران
ليکڪ پاران : سنڌوءَ جو سفر
سنڌوءَ جي زندگي ۽ موت جو سُوال
اسڪائي ليڪس جي نقش قدم تي
سنڌوءَ جي جاگرافيائي تاريخ
سنڌو ندي شروع ڪٿان ٿئي ٿي؟
سنڌو طاس
سنڌو طاس ٺاهه
رگ ويِد ۾ سنڌو
سنڌو مهم ۾ شرڪت
آديسي اڄ مر سڀان مرندو سڀڪو
ٽيڪسيلا
سڪندر اعظم
ڪئمپ ڏانهن
ڪابل نديءَ جي ڪنڌيءَ تي
گليشئر جي هاڃا
اٽڪ وٽ سنڌو
اٽڪ قلعو
اٽڪ پُل
نيرن نيڻن واري ۽ چانديءَ روپ مست
پوٺوهار
غازي گهڙيالا پروجيڪٽ
پاور ڪامپليڪس
پوٺو هار جا ڪجهه درويش
خوشحال ڳڙهه
سنڌوءَ جا خوفناڪ لنگهه
جبلن ۾ ڦاٿل سنڌو
نوري پِير ۽ جوڳي
گهوڙا تڙپ
سوڪڙيان
طوطي خان کان انٽرويو
خوشحال ڳڙهه کان اڳتي
عزيز شڪاريءَ جي قبر
ست سهيليون
ٻيو وڏو وڪڙ
مکڊ شريف
سنڌوءَ ۾ سون
سوان ندي
ڪالاباغ ڏانهن
ڪالاباغ بند
ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل
ڪالاباغ بند ٺاهڻ جا مقصد
فني جوڙجڪ
بند ڪيئن ٺهندو؟
جبلن جي صورتحال
پٺاڻن کي اعتراض جا سبب
ڪالاباغ شهر
جناح بئراج
ڪالاباغ کان چشمه تائين
ڪيل
دراوڙ
ڪيل بستيءَ کان اڳتي
بوٽ لاڪ
بلوٽ شريف
بلوٽ جي اصل ڪهاڻي
چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال
بئراج تي
ڪلور ڪوٽ
درياخان ڏانهن
دريا خان ۾
ديرو اسماعيل خان
آلودگي
طوطي خان سان ڪچهري
رحمان ٺيڙهي
رولاڪ افغان قبيلو
ڊي-آءِ خان شهر جو چڪر
ڪروڙ شريف ڏانهن
هڪ ڳوٺ-نوتڪ
ڪروڙ شريف
ليهّ پتڻ تي
نئون ڏينهن
تونسه بئراج
تونسه شريف پير پٺاڻ
بئراج ڏانهن واپسي
زندهه پير
ديري غازي خان ڏانهن
ديرو غازي خان شهر
تاريخ جاگرافي
موسم
قديم علاج
شهر جو ماضي
قديم مندر ۽ مسجدون
سياسي ڇڪتاڻ
نئون سج
ٻيڙي ناهي ته به پرواهه ناهي
ٻار لنگهيائون ٻاجهه سين
ڄام پور وٽ ٻيڙين جي پُل
ڄام پور
ڄام پور جي تاريخ
ڄام جادم جکرو
دلوراءِ جي ٺيڙهه
هرڻاڪس يا هَڙند؟
سنڌو ماٿريءَ ۾ ديوتائن سان جنگ
ورتر اَسر ۽ اِندر جي جنگ
ڪارو پاڻي
ڄام پور جي سياسي ۽ سماجي حالت
مولانا عبيدالله سنڌي رحه
گهاڙِي والا
مٺڻ ڪوٽ ڏانهن
ڌٻڻ ۾
پتڻ تي حال احوال
درگاهه بابا فريد
شهر مٺڻ ڪوٽ
عمرڪوٽ کان اوڀر ۾ هُن پار
ڪشمور
گرنٿ صاحب جو درشن
سک مت
گرونانڪ
گرونانڪ - هڪ فنڪار
گڊو بئراج
سنڌ جي گم ٿيل ندي
ستلج جو وهڪرو
سنڌوءَ جا قديم وهڪرا
گهاڙ
مهراڻ
وهڪرا ۽ انهن جا زمانا
سنڌوءَ جي لاهِي
درياهه ۽ زمين جي سطح
گڊو بئراج تي حادثو
ماڇڪو - سنڌ ۾ پنجاب جو ٻيٽ
ڪنڌڪوٽ ۾
ٽوڙي بنگلي ۾
دنيا جو ڊگهي ۾ ڊگهو ماڻهو
ماٿيلو
مومل ۽ ڀينرون
شڪارپور
عجيب اطلاع
سکر
عجيب ٽڪريون
لب مهراڻ تي آجيان
اسوريا جي راڻي
ڏهاڳڻ سهاڳڻ
اروڙ
ڪالڪان غار
اروڙ ۾ هڪ ٻي غار
نَينهن ٽڪر
سکر ۽ بکر جي تاريخ
خواجه خضر جو آستانو
ساڌ ٻيلو
سَتين جو آستان
روهڙي
وار مبارڪ
پتن جي ماڙي
معصوم شاهه جو منارو
آدم شاهه جو مقبرو
سکر پتڻ
مسجد منزل گاهه
لئنسڊائون پُل
ايوب پُل
سکر بئراج
ٽالپر
نوشهرو فيروز
ڪوٽ ڏيجي
مٿي جو سور لاهيندڙ پير - شادي شهيد
راڪاس جو روڻو
خيرپور ضلعي ۾ درگاهن پويان ڏندڪٿائون
ابراهيم اڌم جي ڏند ڪٿا
آستانو ابراهيم اڌم بلخي
هرڻيءَ جو کير
هنو
شيطان
خيرپور ضلعي ۾ موجود اولهه - اوڀر قبرون
ٻيا پير ۽ قبرون
سيد حسين شاهه بخاري
سيد ڇتن شاهه
لونگ فقير
پير مشائخ مهيسر يا مهيسر مشائخ
سلطان اڌم ڪٿا جو ٻيو حصو
خيرپور ۾ کجي
کجيءَ جو پرڏيهي واپار
فيصلي جي گهڙي
سکر کان لاڙڪاڻي ڏانهن
لاڙڪاڻي ۾
قُبو ڀانڊو ۽ ٿهيمن جا قُبا
شاهه بهارو
ميان الياس ۽ ميان شاهه علي (شاهل) ڪلهوڙي جا مقبرا
اڍاٽ، ڪانڌڙا، جهڪڙ ۽ خيرپور جُوسو
ڌاڙيلن جو خوني حملو
مُهين جو دڙو
مُهين جي دڙي وٽ سنڌو
مهين جي تباهي
ڌرتي ماتا
اينڪي ۽ نِن مهه جي ڪهاڻي
بهشت دلمون ڪيئن ٺهيو؟
مُهين جي دڙي بابت ڏند ڪٿائون
مُهين جي دڙي جا ڪنڀار
ويهڙ ڏانهن
مهاڻا درياهه تان لڏي ويا
ميان گاجي ديرو
وِيهڙ
اولهه وارا پراسرار جبل
لڪل خزاني جي واٽ
دانا ٽاورز
کيرٿر جو ن چوٽيون
مخدوم بلاول
درگاهه مخدوم بلاول
ميان يار محمد ڪلهوڙي جو مقبرو
آبپاشي لاءِ هٿرادو واهه
گاجي شاهه - قديم واهيون
ڪافر ڪوٽ
سڪندر جو پڙاڏو
سيوهڻ
مي رقصم قلندر شهباز
ڇُٽو اُمراڻي
بودلو بهار ۽ هُنود ڪاسائي
يڪ ٿنڀي
لال باغ
نه ملاح نه مڪڙي
کيرٿر ۽ ان جي ڀرپاسي ۾ گبر بند
نُڪو بٺي آثار
ڪائي ماٿري
جِنن جا گهر
نئگ ڏانهن
شاهه روهي
لنگم تي رت ڀيٽا
لکمير جي ماڙي
هتي نالو لکڻ سان بخار لهي ٿو
سنڌو کيرٿر ماٿري تهذيب
سيوهڻ کان اڳتي
لڪي
بهشت جي دري
تيرٿ ڌارا
بِزن جهڏو
آمري
سن
رني ڪوٽ
رني ڪوٽ بابت ڪجهه تجويزون
سنڌ: پنڊ پهڻن جي دنيا
سنڌ جا ٻيلا
هُڙيون
ڪچي جا ٻيلا
پڪي جا ٻيلا
وڏن ماڻهن سان سنڌوءَ جي جُٺ
حيدرآباد
حيدرآباد ۾ ٽالپرن جي دلچسپي
شهر جون چاڙهيون
قديم آثار
گنجو ڏونگر گام
سياسي ماضي
مرسون مرسون سنڌ نه ڏيسون
مياڻيءَ واري جنگ کانپوءِ
ڪوٽڙي
جِهرڪَ
ميل ـ101
ماجيران جي ماڙي
ڪينجهر
ڪينجهر لڳ ٻيا قديم آثار
هيم ڪوٽ
سونڊا
سونڊا پتڻ
کبڙ پاتڻيءَ جون خبرون
ميربحر ڪير آهن؟
جهنڊو پاتڻي
ٺٽو
دبگير مسجد
مسجد خضري
شاهجهاني مسجد
ٺٽي جا پراڻا پاڙا
سريچند درٻار - فقير جو ڳوٺ
مڪلي
قديم مسجد
پير پٺي ۽ شاهه ڏاتار جي ڪٿا
پير پٺو ماڳ
ٻيڙيءَ جي مرمت ٿي وئي
خدا آباد
ڪلان ڪوٽ
سنڌ ۾ تيل ۽ گئس
قديم غارون
سنياسيءَ جي غار
جَت ۽ وَڳ
اُڏيرو مندر
جنگي سرڏانهن
درياهه ۽ کاريون
جنگي سر پتڻ جي اهميت
مانگر مڇ يا ويسر
ڊيلٽا ۾ ڦيرڦار
ڪيٽي بندر
ڳاڙهن چانورن جي پوک
ٻيا فصل
شڪارين جون تياريون
گهاتو ڪيئن گهارين؟
پورٽ قاسم ڏانهن
تِمر جا ٻيلا
ڊيلٽا ۾ فطرت جي دهشتگردي
بئراجن جي تعمير کان اڳ
جاکي بندر
رتوڪوٽ
ملاڪي ڪوٽ
درياهه پير ماڳ
ٿنڀن واري مسجد
وڏا هڏا
گُجو
سنڌ ۾ قديم ترين لکت
ٿرون ٽڪري
هاليجي
پکين جا رستا
ڀنڀور
موکي متارا
اوچتو ڦاٽ
سمنڊ ۽ ويرون
مهم جي پڄاڻي
چوکنڊي
سانڊي تان جنگ
بلوچ ٽومبس
ملير ماٿري
ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار
ريڙهي مياڻ
کديجي
منگهو پير
مورڙيو مانگر مڇ
پڄاڻي
حوالا
بُلهو کوسو ۽ بُـلهي جي بُـٺي


.....سنڌوءَ جو سفر موضوع جون وڌيڪ داخلائون