Bootstrap Example

تاريخ

مهينو

سال
ڳولا محاورو

هجري قبل مسيح عيسوي

ڳولا خانا خالي ڪريو

ابِڙو اڪيڊميءَ ۾ داخل ٿيل تاريخون
- عيسوي سڀ -- قبل مسيح سڀ -- هجري سڀ -


ڪل صفحا: 11

پوئتي |(موجوده صفحو: 2)-(ڪل صفحا: 11| اڳتي

تاريخ:--- A.D-1182.00.00
وضاحت:--- جڏهن 1768ع (1182 هجري) ڌاري غلام شاهه ڪلهوڙي حيدرآباد تي قلعو ٻڌائڻ جو فيصلو ڪيو، تڏهن هڪ واهه ڦليلي کان قلعي تائين پئي آيو. قلعو فقط ٻن مهينن ۾ ٺهي راس ٿيو. ان واهه کي اڳي فقط ’واهه‘ سڏيندا هئا پر انگريزن جي وقت ۾ ان کي ’ڊومڻ واهه‘ سڏيو ويو. ان واهه ۾ ٻيڙيون هلنديون هيون، جيڪي قلعي جي ويجهو مال لاهينديون چاڙهينديون هيون. اڄڪلهه ان واهه جي حيثيت حيدرآباد جي گندي نالي واري آهي. جنهن مان شهر جو ڪِنو پاڻي خارج ٿئي ٿو.
مضمون:--- حيدرآباد

تاريخ:--- A.D-1198.00.00
وضاحت:--- ڪلهوڙا، سنڌ ۾ داخلي طور تي خودمختيار حاڪم سهي پر خارجي طور تي دهليءَ جي ماتحت هئا. ڪلهوڙن جا آخري حاڪم، ٽالپرن سان دشمنيءَ سبب ٽالپرن هٿان ئي ماريا ويا. جيڪي اصل ۾ سندن فوجي هئا. ٽالپرن سڄي سنڌ تي 1198 هجريءَ ۾ قبضو ڪيو. سنڌ ٽن حصن ۾ ورهائي کنئي وئي ۽ ٽي حڪومتون ٺاهيون ويون.
مضمون:--- سياسي ماضي

تاريخ:--- A.D-1205.00.00
وضاحت:--- نوري پير جي لڳ ڀڳ واري علائقي ۾ مشهور آهي ته هن هنڌ تي تيرهين صديءَ (1205ع) ۾ جڏهن جلال الدين شاهه خوارزم چنگيز جي لشڪر جو مقابلو نه ڪري سگهيو هو ۽ ڀڄي جند ڇڏائي هئائين، تڏهن هن 60- فٽ اوچي هڪ ڇپ تان درياهه ۾ گهوڙي سميت ٽپو ڏنو هو. شاهه خوارزم کي ٽپو ڏيندي ڏسي لشڪر مٿس درياهه ۾ تير هڻڻ جي ڪوشش ڪئي پر چنگيز خان پنهنجي لشڪر کي روڪي ڇڏيو. هُو شاهه خوارزم جي همٿ ڏسي متاثر ٿيو هو ۽ کيس پٺيءَ ۾ تير هڻڻ نٿي گهريائين. شاهه خوارزم درياهه مان بچي نڪتو ۽ پوءِ پنجاب، گجرات۽ سنڌ ۾ رڻ ٻاري ڏنو هئائين.
مضمون:--- گهوڙا تڙپ

تاريخ:--- A.D-1250.00.00
وضاحت:--- سکر ۽ روهڙيءَ جي وچ مان درياهه پنهنجو مستقل لنگهه سن 1250ع ۾ ٺاهيو. هاڪڙو/ سرسوتي ندي ان کان ٿورو اڳ غالباً 1250ع ۾ سُڪي وئي هئي.
مضمون:--- سکر

تاريخ:--- A.D-1263.00.00
وضاحت:--- مي رقصم : قلندر شهباز (جنم 573هه / 78 ـ 1177ع ، وفات:21 شعبان 673هه / 19 فيروري 1275) ڪلهوڙن کانپوءِ سيوهڻ جو عروج ۽ اهميت بلڪل ختم ٿي وڃي ها، جيڪڏهن قلندر لال شهباز جو سيوهڻ ۾ آستانو نه هجي ها! هڪ روايت موجب شيخ عثمان مرندوي لال شهباز قلندر 662 هجريءَ (64ـ 1263ع) ۾، پنهنجي ملڪ مرند کان ملتان وٽان ٿيندو هتي آيو. هي لڳ ڀڳ اهي ئي ڏينهن هئا جڏهن هلاڪو خان بغداد جي فتح (1258ع) لاءِ مرند وٽان لنگهيو هو.هو مخدوم جلال جهانيا اچ وارو، شيخ بهاءُ الدين ذڪريا ملتاني ۽ شيخ فريد الدين شڪر گنج جو يار ۽ هم
مضمون:--- مي رقصم قلندر شهباز

تاريخ:--- A.D-1275.02.19
وضاحت:--- مي رقصم : قلندر شهباز (جنم 573هه / 78 ـ 1177ع ، وفات:21 شعبان 673هه / 19 فيروري 1275) ڪلهوڙن کانپوءِ سيوهڻ جو عروج ۽ اهميت بلڪل ختم ٿي وڃي ها، جيڪڏهن قلندر لال شهباز جو سيوهڻ ۾ آستانو نه هجي ها! هڪ روايت موجب شيخ عثمان مرندوي لال شهباز قلندر 662 هجريءَ (64ـ 1263ع) ۾، پنهنجي ملڪ مرند کان ملتان وٽان ٿيندو هتي آيو. هي لڳ ڀڳ اهي ئي ڏينهن هئا جڏهن هلاڪو خان بغداد جي فتح (1258ع) لاءِ مرند وٽان لنگهيو هو.هو مخدوم جلال جهانيا اچ وارو، شيخ بهاءُ الدين ذڪريا ملتاني ۽ شيخ فريد الدين شڪر گنج جو يار ۽ هم
مضمون:--- مي رقصم قلندر شهباز

تاريخ:--- A.D-1323.00.00
وضاحت:--- تاريخ جا ورق گم آهن. مومل راڻي جي ڪهاڻي همير سومري جي دور جي آهي. همير سومري 1400ع کان 1421ع تائين ڍٽ (ٿر) تي حڪومت ڪئي. گادي امرڪوٽ هئي ۽ ٽي وزير هئس. ڏونر ڀٽي، سنهڙو ڌماچاڻي ۽ راڻو مينڌرو. سومرن جي تاريخ پڙهجي ته سنن ۾ وڏو فرق اچي ٿو. سومرن جو پهريون حاڪم سومرو 1051ع ۾ تخت ڌڻي ٿيو. ان خاندان جو آخري ۽ اڻويهون حاڪم همير سومرو 1431ع ۾ مئو. دودو سومرو، سومرا خاندان جو ٻيون نمبر حاڪم هو. سندس جنگ 1323ع ۾ ماٿيلي لڳ علاءُ الدين خلجيءَ سان ٿي. اهي عجيب تاريخون ناهن. ته ٻيو ڇاهي؟ پهريون حاڪم سن 1051ع
مضمون:--- مومل ۽ ڀينرون

تاريخ:--- A.D-1337.00.00
وضاحت:--- ابن بطوطه 1337ع ۾ ٽي ڀيرا اکين سان گينڊو ڏٺو، اھو سمن جو دور ھو. ڪارو رڇ (جنھن کي بروھڪي ۽ بلوچي ٻولين جي اثر سبب سنڌ جا ماڻھو مـَمَ چوندا ھئا) گذريل صديءَ جي پوئين اڌ تائين کيرٿر ۾ موجو ھو.
مضمون:--- نابود جھـنـگـلـي جـيـوت

تاريخ:--- A.D-1395.00.00
وضاحت:--- ماٿيلي جا کنڊر ٻڌائين ٿا ته اهو سومرن جي راڄ جي پڇاڙي يا سمن جي اوائلي ڏينهن ۾ آباد هو، يعني: چوڏهين پندرهين صدي عيسويءَ ۾. تحفته الڪرام موجب مومل گوجر بادشاهن جي اولاد مان هئي. ڊاڪٽر بلوچ راجا نند کي راٺوڙ پريوار مان سڏي ٿو (لوڪ ادب). ائبٽ صاحب جو خيال آهي ته ماٿيلي جو ڪوٽ راءُ گهراڻي 495ع ۾ ٺهرائڻ شروع ڪيو. ان کان پوءِ ٻيا گهراڻا ان تي عمارتون ٺاهيندا ويا، تان جو سن 1395ع ڌاري جڙي راس ٿيو. انهيءَ زماني ۾ راجا نند ڪوٽ تي حاڪم هو.
مضمون:--- ماٿيلو

تاريخ:--- A.D-1400.00.00
وضاحت:--- تاريخ جا ورق گم آهن. مومل راڻي جي ڪهاڻي همير سومري جي دور جي آهي. همير سومري 1400ع کان 1421ع تائين ڍٽ (ٿر) تي حڪومت ڪئي. گادي امرڪوٽ هئي ۽ ٽي وزير هئس. ڏونر ڀٽي، سنهڙو ڌماچاڻي ۽ راڻو مينڌرو. سومرن جي تاريخ پڙهجي ته سنن ۾ وڏو فرق اچي ٿو. سومرن جو پهريون حاڪم سومرو 1051ع ۾ تخت ڌڻي ٿيو. ان خاندان جو آخري ۽ اڻويهون حاڪم همير سومرو 1431ع ۾ مئو. دودو سومرو، سومرا خاندان جو ٻيون نمبر حاڪم هو. سندس جنگ 1323ع ۾ ماٿيلي لڳ علاءُ الدين خلجيءَ سان ٿي. اهي عجيب تاريخون ناهن. ته ٻيو ڇاهي؟ پهريون حاڪم سن 1051ع
مضمون:--- مومل ۽ ڀينرون

تاريخ:--- A.D-1421.00.00
وضاحت:--- تاريخ جا ورق گم آهن. مومل راڻي جي ڪهاڻي همير سومري جي دور جي آهي. همير سومري 1400ع کان 1421ع تائين ڍٽ (ٿر) تي حڪومت ڪئي. گادي امرڪوٽ هئي ۽ ٽي وزير هئس. ڏونر ڀٽي، سنهڙو ڌماچاڻي ۽ راڻو مينڌرو. سومرن جي تاريخ پڙهجي ته سنن ۾ وڏو فرق اچي ٿو. سومرن جو پهريون حاڪم سومرو 1051ع ۾ تخت ڌڻي ٿيو. ان خاندان جو آخري ۽ اڻويهون حاڪم همير سومرو 1431ع ۾ مئو. دودو سومرو، سومرا خاندان جو ٻيون نمبر حاڪم هو. سندس جنگ 1323ع ۾ ماٿيلي لڳ علاءُ الدين خلجيءَ سان ٿي. اهي عجيب تاريخون ناهن. ته ٻيو ڇاهي؟ پهريون حاڪم سن 1051ع
مضمون:--- مومل ۽ ڀينرون

تاريخ:--- A.D-1431.00.00
وضاحت:--- تاريخ جا ورق گم آهن. مومل راڻي جي ڪهاڻي همير سومري جي دور جي آهي. همير سومري 1400ع کان 1421ع تائين ڍٽ (ٿر) تي حڪومت ڪئي. گادي امرڪوٽ هئي ۽ ٽي وزير هئس. ڏونر ڀٽي، سنهڙو ڌماچاڻي ۽ راڻو مينڌرو. سومرن جي تاريخ پڙهجي ته سنن ۾ وڏو فرق اچي ٿو. سومرن جو پهريون حاڪم سومرو 1051ع ۾ تخت ڌڻي ٿيو. ان خاندان جو آخري ۽ اڻويهون حاڪم همير سومرو 1431ع ۾ مئو. دودو سومرو، سومرا خاندان جو ٻيون نمبر حاڪم هو. سندس جنگ 1323ع ۾ ماٿيلي لڳ علاءُ الدين خلجيءَ سان ٿي. اهي عجيب تاريخون ناهن. ته ٻيو ڇاهي؟ پهريون حاڪم سن 1051ع
مضمون:--- مومل ۽ ڀينرون

تاريخ:--- A.D-1451.00.00
وضاحت:--- مخدوم بلاول جي شهادت 26 نومبر 1522ع (پهرين محرم 929 هجري) تي ٿي. جڏهن ته سندن پيدائش جي تاريخ 1451ع (856 هجري) چئي وڃي ٿي. قاضي مشتاق متعلوي جي شجري موجب مخدوم بلاول سمون شاهي خاندان مان هو.سندس ڏاڏو مخدوم ادريس سمونسمي سلطان ڄام نظام الدين (وفات : 1508ع) جو ڀاءُ هو. مخدوم ادريس پنهنجي فقيري طبيعت سبب ٺٽو ڇڏي ٽَلٽيءَ ۾ آباد ٿيو هو.
مضمون:--- مخدوم بلاول

تاريخ:--- A.D-1469.04.15
وضاحت:--- گرونانڪ جي پيدائش پنجاب جي ضلعي شيخو پوره ۾ تلونڊي راءُ پوره نالي ڳوٺ ۾ رهندڙ کتري گهراڻي ۾ 15 اپريل 1469ع تي ٿي. سندس پيءُ جو نالو ڪالو راءُ يا ڪلياڻ چند مهتا هو. ماءُ جو نالو ترپتا ۽ ڀيڻ جو نالو نانڪي هو. 18 ورهين جي ڄمار ۾ سندس شادي ٿي. کيس ٻه پٽ ڄاوا. وڏو پٽ سري چند 1494ع ۾ ڄائو ٻيو پٽ لکميچند 1497ع جي فيبروريءَ ۾ ڄائو. گرونانڪ جو ديهانت 1538ع ۾ ٿيو. سندس اگني سنسڪار راوي نديءَ جي ڪناري ڪيو ويو. روايت آهي ته ديهانت کان اڳ گروءَ هڪ گيت گوڙي راڳ ۾ ڳاتو:
مضمون:--- گرونانڪ

تاريخ:--- A.D-1479.04.15
وضاحت:--- گرونانڪ جو جنم 15- اپريل 1469ع تي ٿيو. هن دور ۾ هيٺئن طبقي جا هندو طبقابراهمڻ بالادستي ۽ ريتن رسمن جي چيڀٽ ۾ نپوڙجي چڪا هئا، ٻئي طرف مسلمان حاڪمنپنهنجي مرضي ٿي هلائي، ان ڪري ماڻهو ٻِٽي تڪليف ۾ هئا. گرونانڪ جو پرچار سماجي اڻ برابرين خلاف هلچل ثابت ٿيو. سندس مرضي هئي ته ڪنهن ريت سڀ سوچون ”هڪ سچ“ تي متفق ٿين!
مضمون:--- سک مت

تاريخ:--- A.D-1489.00.00
وضاحت:--- رگ ويد رچنا جو زمانو عام طور تي 1000 ق. م. سمجهيو وڃي ٿو پر ان ۾ ڏنل واقعا اڃا به قديم ٿي سگهن ٿا. واضح هجي ته سنڌو تهذيب جي زوالجو دور 1800 ق. م. ڪٿيو ويو آهي ۽ 1500 ق. م. کان سينٽرل ايشيا جا ڪي حملي آور قبيلا اپکنڊ ۾ اچڻ لڳا هئا. ديوتائن سان جنگ کان پوءِ هڙند ويران ٿي ويو. گهڻو گهڻو پوءِ سڪندر لوڌيءَ (1489/ 1517ع) هيءُ شهر آباد ڪيو ۽ ناهڙين کي جاگير ڪري ڏنائين. پراڻو شهر اڃا ڦٽل حالت ۾ آهي.
مضمون:--- سنڌو ماٿريءَ ۾ ديوتائن سان جنگ

تاريخ:--- A.D-1517.00.00
وضاحت:--- رگ ويد رچنا جو زمانو عام طور تي 1000 ق. م. سمجهيو وڃي ٿو پر ان ۾ ڏنل واقعا اڃا به قديم ٿي سگهن ٿا. واضح هجي ته سنڌو تهذيب جي زوالجو دور 1800 ق. م. ڪٿيو ويو آهي ۽ 1500 ق. م. کان سينٽرل ايشيا جا ڪي حملي آور قبيلا اپکنڊ ۾ اچڻ لڳا هئا. ديوتائن سان جنگ کان پوءِ هڙند ويران ٿي ويو. گهڻو گهڻو پوءِ سڪندر لوڌيءَ (1489/ 1517ع) هيءُ شهر آباد ڪيو ۽ ناهڙين کي جاگير ڪري ڏنائين. پراڻو شهر اڃا ڦٽل حالت ۾ آهي.
مضمون:--- سنڌو ماٿريءَ ۾ ديوتائن سان جنگ

تاريخ:--- A.D-1520.00.00
وضاحت:--- ان ئي دور ۾ بکر قلعي جي ڏکڻ اوڀر وارو خوني برج ڪيترن ئي سُورهين کي کائي ويو. اهو خوني برج 1520ع کان 1522ع تائين اگهاڙي ظلم جو مثال هو.
مضمون:--- سکر ۽ بکر جي تاريخ

تاريخ:--- A.D-1520.00.00
وضاحت:--- شاهه بيگ جيڪو قنڌار ڦرجڻ جي يقيني خطري کانپوءِ نئون علائقو هٿ ڪرڻ جي ڳڻتين ۾ هو، هڪدم تيار ٿي ويو، هن پهرين سبيءَ تي قبضو مستحڪم ڪري، سنڌ تي حملي جون تياريون ڪيون ۽ 1520ع جي پڇاڙيءَ ۾ سنڌ تي ڪاهه ڪئي.
مضمون:--- مخدوم بلاول

تاريخ:--- A.D-1520.00.00
وضاحت:--- (1) سن 927 هه 11_ محرم کان 20 محرم تائين (1520 عيسوي) جڏهن شاهه بيگ ارغون ٺٽو فتح ڪيو. مبارڪ خان دولهه درياهه خان ۽ سندس ساٿين جا ڪنڌ ڪريا ۽ ٺٽي ۾ لٽ مار، رت باهه ۽ بي عزتين جو اڻکٽ سلسلو هلي پيو. مسجدن، مندرن، درسگاهن ۽ محلاتن جو شهر دونهن، ڌڌڙ، روڄ ۽ راڙي ۾ ٻڏي ويو هو، ماڻهن جي جسمن مان رت ۽ اکين مان لڙڪ کپي ويا هئا. سنڌ سنگدلي ۽ سختيءَ جو ههڙو باب شاهه خوارزم کان پوءِ پهريون ڀيرو ڏٺو. ديبل بندر سميت سنڌ جا ڪيئي شهر بلڪل ائين ئي سڙيا هوندا. شاهه بيگ ارغون جي حملي کانپوءِ اڪثريت کي غلام بڻايو و
مضمون:--- ٺٽو

پوئتي |(موجوده صفحو: 2)-(ڪل صفحا: 11| اڳتي