تغلق آباد

تغلق آباد:

اها به هڪ روايت آهي ته جڏهن سنڌ جي سومرن بادشاهن جو تخت گاهه محمد طور تباهه ٿيو تڏهن هنن ڪجهه وقت لاءِ ڪلان ڪوٽ ماڳ کي پنهنجي گادي ٺاهيو. جڏهن سمن جو دور آيو تڏهن سمي سلطان ڄام تغلق هن ڪوٽ جي نئين سر مرمت ڪرائي. هُن قلعي ۾ عمارتون، محل ۽ ماڙيون ٺهرايون ۽ انهن کي چڱي طرح سينگاريو. ان ريت هن ڪوٽ جو نالو بدلجي ’تغلق آباد‘ ٿيو. اها روايت به مير علي شير قانع تحفته الڪرام ۾ ڏني آهي.

هڪ حوالي موجب مرزا شاهه حسن 928 هجري (1521ع) ۾ تخت نشينيءَ کان پوءِ ڄام فيروز کي شڪست ڏيڻ بعد تغلق آباد ۾ اچي آباد ٿيو.

ٻئي حوالي موجب سن 998 هه (1589ع) کانپوءِ مرزا جاني بيگ ٺٽي جو شهر ّالي ڪري پنهنجي ڪٽنب سان اچي تغلق آباد ۾ رهيو. جتي هن اڳ ئي ڪلان ڪوٽ ٺهرائي (مرمت ڪرائي) ڇڏيو هو.

1099 هجري (1687ع) ۾ نواب مريد خان ٺٽي جو نواب ٿي آيو ۽ تغلق آباد ۾ رهيو. هن پاڻ سان راجپوت آبادي وڏي تعداد ۾ آندي هئي. ڇاڪاڻ ته هو نو مسلم هئڻ سبب سخت گير نه هو، ان ڪري ٺٽي جي عالمن هن کي برداشت نه پئي ڪيو ۽ هن کي جلد ئي معزول ڪرايو.