حڪومت جي هجڻ جو جواز وڌي ويو آهي

8 جنوري 1996ع

حڪومت جي هجڻ جو جواز وڌي ويو آهي



”واهيرن جي وير“ جڏهن پکي پکڻ پنهنجن آکيرن ڏانهن موٽندو آهي، ڪراچيءَ ۾ 120 مسافرن سان ڀريل هڪ سرڪاري بس ۾ بم جو ڌماڪو ٿيو جنهن ۾ آخري خبرون اچڻ تائين 8 ماڻهو مري چڪا هئا باقي زخمين مان 35 ڄڻن جي حالت خراب هئي، جيڪي زخمي بچي ويا آهن انهن جي زندگي معذورن جهڙي گذرندي. بس ۾ فقط 50 ڄڻن جي ويهڻ جي گنجائش هئي پر ڇاڪاڻ ته اهو وقت گهر ڏانهن موٽ جو هو تنهنڪري ماڻهن کي اهو سوچڻ جي مهلت به ڪو نه ملي ته هو مري رهيا آهن! ڪي ته ايئن مري ويا جو ماڻهن ڏٺوته بس جي ڍانچي ۾ ڪوئلا پيا هئا! ماڻهن اهو به ڏٺو ته هڪ ماڻهوءَ جي ٽنگ جسم کان جدا ٿي وئي هئي پر هو موت کان بچڻ لاءِ ريڙهيون پائي رهيو هو. خبر ناهي ته هو بچي ويو يا......

هيءَ قيامت ڪنهن آندي؟ هاڻي ته ڪجهه چوڻ ۽ سمجهائڻ جي ضرورت ئي نه رهي آهي.هر ڪنهن ماڻهوءَ جي ذهن م ان دهشتگرد تنظيم جو نالو خود بخود اچي وڃي ٿو، جنهن ڪراچيءَ کي جهنم بڻائي ڇڏيو آهي پر، هن وقت وڌيڪ اهم سوال هو آهي ته ڪراچيءَ ۾ هلندڙ هزارها بسن مان ان بدنصيب بس جي چونڊ ڇو ڪئي وئي” جيڪا صدر کان گلشن حديد وڃي رهي هئي؟ جواب پڌري پٽ پيو آهي. گلشن حديد ڪراچيءَ جي سنڌي ۽ بلوچ آبادي آهي. ان علائقي ۾ اڪثر اهي سنڌي رهن ٿا، جيڪي جيڪب لائين، لالو کيت، ناظم آباد، عزيز آباد ۽ گلشن جي علائقن ۾ پاڻ کي غير محفوظ سمجهي اتان لڏي وڃي هتي ويٺا آهن. هن وقت گلشن حديد هڪ اهڙي آبادي آهي جتي ”مهاجر“ اٽي ۾ لوڻ برابر هوندو باقي آباديءَ جو وڏو حصو سنڌي بلوچ ۽ پنجابي آبادي تي مشتمل آهي. دهشتگردن کي خبرهئي ته اها بس ان وقت ئي سنڌين ۽ ”غير مهاجر“ ماڻهن سان ڀريل هوندي ۽ وڌ ۾ وڌ نقصان انهن ئي نسلي طبقن جو ٿيندو.

هيءَ هڪ نسلي بنيادن تي ڪيل تخريبي ڪارروائي هئي جنهن جو مقصد فقط ۽ فقط اهو هو ته غير مهاجر آباديون خوف ۾ وڪوڙجي وڃن ۽ ڪراچي مان ٽپڙ ويڙهڻ تي سوچين ته جيئن ڪراچيءَ تي دهشتگرد تنظيم کي واڪ اوور ملي وڇي. هي واقعو وڏي وزير سيد عبدالله شاهه جي ان بيان کانپو3 ٿيو اهي جنهن ۾ هن سنڌ جي ٻهراڙين ۾ رهندڙ ماڻهن کي شهرن ڏانهن اچڻ تي اتساهيو هو ۽ ان تي ڪراچيءَ جي هٿ ٺوڪين نسلي ۽ مذهبي اڳواڻن تنقيد ڪئي هئي.

بس ۾ بم ڌماڪي کانپوءِ هر شهريءَ جي خواهش هئي ته ”اڳواڻن“ جي رد عمل جو پتو پوي. طاهر آهي ته حڪومت وڏي بي وسيءَ ۾ هوندي به وڏي همٿ ۽ جوش جي ڳالهه ڪئي. رد عمل انهن جو اهم آهي جيڪي حڪومت سان ويڙهه جي حالت ۾ آهن. الطاف حسين چيو ”بس ۾ ڌماڪو حڪومت جي ناڪامي ۽ نااهلي جو ناقابل ترديد ثبوت آهي، بيگناهن کي دهشتگرديءَ جي آڏو بي يارو مددگار ڇڏيو ويو آهي. ان ڪري هاڻي ان کي هڪ ڏينهن به حڪومت ڪرڻ جو جواز نه آهي.“ واقعي تي واڳون وارا لڙڪ هاري هن چيو ”ان واقعي جي ذميوار فقط ۽ فقط هاڻوڪي حڪومت آهي ۽ صدر مملڪت کي گهرجي ته وزير داخله ۽ سنڌ جي وڏي وزير جي خلاف سخت کان سخت ڪارروائي ڪري.“

جماعت اسلامي جي امير چيو، ”مسافرن سان ڀريل بس ۾ بم ڌماڪي سان هڪ ڊزن ماڻهن جو موت اندوهه ناڪ واقعو اهي، حڪومت جي نااهلي، ناقص ڪاڪردگي ۽ جانبدار رويي سبب روشنين جو شهر ڪراچي انڌير نگريءَ ۾ بدلجي چڪو آهي. ايم ڪيو ايم حقيقيءَ جي آفاق احمد چيو، ”حڪومت دهشتگردن جي پاڙ پٽڻ ۾ سنجيده ناهي، تهمينه دولتانه چوي ٿي، ”حڪومت جي ذميوار آهي ته اها من قائم ڪري اهڙي حڪومت کي اقتدار ۾ رهڻ جو ڪو به حق ڪونهي، ان ڪري پ پ حڪومت کي هڪدم هٽائي ٻين کي موقعو ڏيڻ گهرجي. جماعت اسلامي جي قاضي حسين احمد چيو، بم ڌماڪو کلي دهشتگردي آهي ۽ ڪراچيءَ ۾ رتوڇاڻ جي سڀ کان وڏي واقعي کانپوءِ نصيرالله بابر استعيفا ڏئي. نواز شريف الائي ته ڇو زندگيءَ ۾ پهريون ڀيرو تڪڙ ۾ نه ڳالهايو آهي. باقي رهيو مسٽر اشتياق اظهر ته اهو نه رڳو پاڻ گهڻين ڳالهين تي حيران آهي پر ٻين سڀني کي حيرت ۾ وڌو اٿس.

لاهور مان اشتياق اظهر فرمايو، ”رياستي دهشتگرديءَ جي خلاف مزاحمت جاري رکنداسين، ايم ڪيو ايم عالمي سياسي گروپ بڻجي چڪو آهي. صورتحال نه بدلي ته 6 ڏينهن جي هڙتال به ڪرائي سگهون ٿا ۽ الطاف حسين تڏهن واپس ايندو جڏهن سندس ڀاءُ يا ڀائيٽو وزيراعظم ٿيندو.

ڪراچيءَ ۾ بس ڌماڪو رياستي دهشتگردي جي خلاف مزاحمت جو هڪ نمونو آهي. باقي رهيو اهو خواب ته الطاف حسين جو ڀاءُ وزيراعظم ٿئي! حيرت جهڙو آهي. ڇا دهشتگرديءَ جو هي سڄو ڊرامو صرف ان ڪري رچايو ويو آهي ته الطاف حسين يا سندس ڀاءُ يا ڀائيٽو وزيراعظم ٿئي!؟

سڀ بيان پڙهڻ کانپوءِ به ڳالهيون نوٽ ڪري سگهجن ٿيون. اول اها ته انهن ”قومي اڳواڻن“ مان ڪنهن به ايئن ڪو نه چيو ته ”اسان دهشتگردن جي مذمت ڪيون ٿا. هي جنوني ڪم ڪندڙ ماڻهو انسانيت جي نالي تي ڪارنهن جو چٽو اهن، ههڙي بربريت پکيڙيندڙ دهشتگردن کي اهڙي سزا ڏني وڃي جو وري ڪو دهشتگرد دهشتگرديءَ جو سوچي ته ڏڪي وڃي!“ ٻي ڳالهه اها نوٽ ڪرڻ جي آهي ته هر هڪ ”اڳواڻ“ دهشتگرديءَ لاءِ ذميوار حڪومت کي قرار ڏنو. بيان اهي جاري ڪيا ويا ته حڪومت نااهل ۽ ناڪاره آهي ۽ دهشتگردن کي منهن ڏيئي نه سگهي آهي پر اهي ئي ماڻهو غير اخباري حلقن ۾ اهو چوندا ٿا وتن ته اهو ڪم حڪومت پاڻ ڪرايو آهي. سڀ ”قومي اڳواڻ“ ڏيئي وٺي سڄي مسئلي جو حل اهو ڏسن ٿا ته پيپلز پارٽيءَ جي حڪومت ختم ٿئي. انهن صاحبن جا ڪي ڪي بيان پڙهي ته ايئن ٿو لڳي ته ڄڻ خود اهي ئي ان بم ڌماڪي ۾ ملوث هجن! ڄڻ هو چئي رهيا هجن“ اسان هيڏا سارا وجهه، موقعا ۽ بهانا ٺاهي ڏنا آهن،هيڏا ماڻهو ماريا، هيڏا ڌماڪا ڪرايا، هاڻي ته صدر پاڪستان حڪومت کي هٽائي يا اچي فوج پنهنجو ڪم ڪري!“

الطاف حسين جڏهن اهو ”فرياد“ ڪري ٿو ته عوام کي دهشتگردن آڏو بي يارو مددگار ڇڏيو ويو آهي تڏهن هو ابه ٻڌائي ته پاڻ دهشتگردن جي مذمت ڇو نٿو ڪري ۽ جڏهن حڪومت دهشتگردن جي ڳولا ۾ نڪري ٿي ۽ اهي مارجن ٿا ته پوءِ واويلا ۽ هڙتالون ڇو ٿو ڪرائي؟ هيءَ عجيب صورتحال آهي ته دهشتگرد پاڻ ئي دهشتگرديءَ تي واويلا ڪن ۽ پوءِ جهلجن ته وري هڙتال ڪرائين! ڳالهه رڳو الطاف حسين جي نه آهي، افسوس ته انهن اڳواڻن جو آهي جيڪي پاڻ انهن واقعن کان پري اهن پر ڄاتل سڃاتل دهشتگردن جي موت تي هڙتال مهل ايم ڪيو ايم سان گڏ بيهن ٿا.

ڪراچيءَ جي جنهن جنهن شخص شارع فيصل تي بم سان اڏايل سب واري قيامت اکين سان ڏٺي يا ٻورين ۾ بند لاش ڏٺا ۽ اهڙيون ٻيون وحشتون ڏٺيون انهن کان پڇو ته ڇا اهڙيون قيامتون ڪرڻ وارا ماڻهو، ماڻهو سڏائڻ جي لائق آهن؟ ڇا اهي ڪنهن به قسم جي رعايت جا حقدار آهن؟ حقيقت اها آهي ته اهڙا منظر ڏسي دل ۽ دماغ تي اهڙي ڪيفيت طاري ٿيو وڃي جو لڙڪن کي اکين مان ٽمڻ ياد نٿو رهي، نس نس ۾ دهشتگردن جي خلاف نفرت ڀرجي وڃي ٿي ۽ هٿ مٿي کڄي پاراتا ڏيڻ لڳن ٿا ۽ وجود ۾ خوف بدران ڪاور جنم وٺي ٿي.

حزب اختلاف جون سڀ جماعتون جڏهن اي�