سمورا حق ۽ واسطا محفوظ

خميس 23 ڊسمبر 1999ع

روزاني سنڌ حيدرآباد

سمورا حق ۽ واسطا محفوظ

۽ ”بليڪ باڪس“ خالي نڪتو..... ان ۾ ڪا بہ شاهدي نہ آهي. چون ٿا تہ بليڪ باڪس جو خالي هجڻ لازمي هو. اها ٽيڪنيڪل ڳالھہ آهي. پر عوام پريشان ان ڳالھہ تي آهي تہ ”بليڪ باڪس جو خالي هجڻ لازمي آهي“ واري ڳالھہ اصل واقعي کان ٻہ مهينا پوءِ ڇو چئي وئي؟ اها ننڍڙي ڳالھہ 12 آڪٽوبر تي نہ سهي 14 يا 16 آڪٽوبر تي بہ واضح ڪري پئي سگهجي. سڄي قوم کي اڻ تڻ ۾ ڇو رکيو ويو؟

خاموش! هن موضوع تي ڪجھہ بہ نہ ڪڇو. ڇاڪاڻ تہ معاملو عدالت ۾ آهي.

”منھنجي خلاف فقط چئن جنرلن ڪارروائي ڪئي آهي، سڄي فوج جو 12 آڪٽوبر واري واقعي ۾ ڪو بہ هٿ نہ آهي.“ ميان نواز شريف دانھن ڪري ٿو، حڪومت ان دانھن کي فوج ۾ ڏار وجهڻ جي ڪوشش قرار ڏيئي نوٽيس وٺي ٿي.

خاموش! هن موضوع تي ڪجھہ بہ نہ ڳالهايو. ڇاڪاڻ تہ هي فوج جي ساک جو معاملو آهي.

”فلاڻي مسجد جي پيش امام صاحب....“

خاموش! خاموش! هن موضوع تي ڪجھہ بہ نہ چئو. ڇاڪاڻ تہ هي مذهبي نوعيت جو معاملو آهي. جنرل پرويز مشرف صاحب چوي ٿو، ”اسان جي پھرين فوجي حڪومت آهي جيڪا صحافت جي آزاديءَ ۾ يقين رکي ٿي... پر قومي مفادن جي خلاف خبرون نہ ڇاپيو!“

قومي مفاد ڇا آهي ۽ قوم ڇا آهي؟ ڪو جهونو سياسي ڪارڪن ۽ نظرياتي دنيا جو رهبر جهٽ ۾ هڪ عدد وصف بيان ڪندو: ”قوم، ماڻهن جي اهڙي وڏي گروھہ کي چئبو آهي جنھن جي ٻولي، تاريخ، سماجي پس منظر، جاگرافيائي سرحدون ۽ معاشي مفاد ٻين کان جدا هجن.“ پر، ضروري ناهي تہ سرڪاري ادارا اها وصف قبول ڪن!

ان حالت ۾ اهو طئه ڪرڻ جو حق ڪنھن وٽ آهي تہ قوم ڇا آهي ۽ قومي مفاد ڪھڙا آهن؟ هر ڪنھن وٽ پنھنجي تشريح آهي.

اسان کڻي ڪيترو بہ زور هڻون، اسان جي ڳالھہ قبول نہ پوندي. ڳالھہ ان جي قبول ويندي جنھن جي هٿ ۾ بندوق يا بيلٽ باڪس هوندو. اڄڪلھہ تہ بيلٽ باڪس بہ پنھنجي عزت ۽ ساک وڃائي ويٺو آهي.

بيلٽ باڪس بہ بليڪ باڪس وانگر خالي آهي... يا پرائي مرضيءَ تي آهي. جڏهن چاهيو ”فل“ ۽ جڏهن چاهيو. خالي!

خاموش! بنا ثبوت جي ڳالهائڻ اخلاقي ڏوھہ آهي. چپ رهو ۽ فقط ان مهل ڳالهايو. جڏهن توهان جي هٿ ۾ ثبوت هجي. توهان آزاد آهيو سچ ڳالهائڻ لاءِ پر...

عدالتن تي نہ ڳالهايو

فوج تي نہ ڳالهايو

ملڪي سالميت کي مشڪوڪ نہ ڪيو.

قومي راز فاش نہ ڪيو (جيڪي راز هوندا ئي ناهن)

مذهب ۽ اختلافي معاملن تي ڳالهايو.

قومي مفادن جي خلاف نہ ڳالهايو!

ڇا جنرل ضياءُ الحق وارو مارشل لا ريگيوليشن نمبر 4 اڃا تائين جيئرو آهي؟

اڃا تائين اها خبر بہ ڪو نہ آهي، تہ قوم جو مفاد ڇا ۾ آهي ۽ ڇا ۾ ناهي؟ خدا خير ڪري ڪٿي ”قومي مفاد“ بہ قومي نظريي ۽ نظريہ پاڪستان وانگر قوم جي ڳچيءَ ۾ نہ پئجي وڃن! پاليسيون ڏيندڙ ادارا قوم جو رخ طئه ڪرڻ بدران ڪنھن ٻئي خفي ۾ آهن. سوچ، شعور ۽ ترقي جا رستا بند آهن بلڪه ”ڊٻو“ خالي آهي، بليڪ باڪس وانگر.

حڪومت، صحافين ۽ عوام کي معلومات کان بي خبر رکڻ نٿي چاهي. تمام سٺو فيصلو آهي. سرڪار ان مقصد لاءِ وزارتن ۾ ترجمان رکيا آهن ۽ صحافين کي بريفنگ ڏيندي چيو ويو تہ توهان کي گهربل ڪا بہ معلومات اهي ترجمان ڏيندا.

ترجمان اوترو ئي ڳالهائيندو آهي، جيتري کيس هدايت ڪئي وئي هوندي آهي. ڪا معلومات جهلڻي هجي تہ وچ ۾ ترجمان کي ويھاري ڇڏجي. اهو بادشاهن جو پراڻو ”گر“ آهي. هاڻي (ترجمانن جي مقرري کانپوءِ) صحيح رپورٽنگ ڪرڻ اخبارن جو ڪم آهي ۽ سچ برداشت ڪرڻ حڪومت جي ذميواري.